Szczepienia w ciąży stały się w USA przedmiotem otwartego sporu między środowiskiem położniczo-ginekologicznym a federalną polityką zdrowotną: American College of Obstetricians and Gynecologists 10 czerwca 2026 r. opublikował własny harmonogram immunizacji matek, w którym nadal zaleca szczepienia przeciw grypie i COVID-19, informuje redakcja urazyokoloporodowe.pl, powołując się na komunikat ACOG i wypowiedzi organizacji medycznych wspierających nowe wytyczne. To pierwszy taki przypadek, gdy czołowa amerykańska organizacja ginekologów-położników formalnie rozchodzi się z aktualnym kierunkiem zaleceń CDC dotyczącym ciężarnych.
Decyzja ACOG ma znaczenie także poza USA, w tym w Polsce, bo dotyczy szczepień zalecanych w wielu krajach dla ochrony ciężarnej i noworodka: grypy, COVID-19, Tdap przeciw tężcowi, błonicy i krztuścowi oraz RSV. W polskich materiałach publicznych i eksperckich nadal wskazuje się, że w ciąży można podawać szczepienia przeciw grypie, krztuścowi, COVID-19 i RSV, a Państwowy Zakład Higieny w przewodniku z 2026 r. wymienia je jako szczepienia zalecane kobietom ciężarnym.
ACOG nie ograniczył się do komentarza prasowego. Organizacja przygotowała odrębny „Maternal Immunization Schedule”, czyli harmonogram szczepień dla kobiet w ciąży i okresie okołoporodowym. W komunikacie podkreślono, że immunizacje są częścią opieki przed ciążą, w ciąży i po porodzie, a harmonogram ma pomóc lekarzom prowadzić rozmowę z pacjentkami o ochronie ich samych oraz dzieci przed chorobami, którym można zapobiegać szczepieniami.
Najmocniejszy punkt sporu dotyczy grypy i COVID-19. Według relacji People oraz Guardiana administracja federalna USA wycofała wcześniejsze rekomendacje dotyczące szczepień przeciw COVID-19 i grypie u kobiet ciężarnych, podczas gdy ACOG utrzymał je w swoim harmonogramie. CDC nadal wskazuje natomiast szczepienia Tdap i RSV w ciąży w określonych warunkach.
„Zmieniające się krajowe rekomendacje połączone z szerzącą się dezinformacją szczepionkową powodują dezorientację zarówno wśród pacjentek, jak i pracowników ochrony zdrowia” — powiedziała dr Camille Clare, prezes ACOG, w oświadczeniu organizacji po publikacji harmonogramu.
Dodała, że opinia publiczna powinna mieć dostęp do wiarygodnych, opartych na dowodach informacji o szczepieniach matek z zaufanego źródła.
Co dokładnie zaleca ACOG kobietom w ciąży
Nowy harmonogram ACOG obejmuje cztery główne szczepienia rutynowo rekomendowane w ciąży: przeciw grypie, COVID-19, Tdap oraz RSV. Organizacja wskazuje też, że część szczepień może być rozważana zależnie od ryzyka, chorób współistniejących, ekspozycji zawodowej, planów podróży lub wcześniejszego statusu szczepień.
Najprościej różnicę między stanowiskiem ACOG a kierunkiem federalnym w USA można ująć tak:
| Szczepienie | Stanowisko ACOG 2026 | Znaczenie kliniczne według organizacji medycznych |
|---|---|---|
| Grypa | zalecane w ciąży | ochrona ciężarnej przed ciężkim przebiegiem i wsparcie ochrony niemowlęcia |
| COVID-19 | zalecane w ciąży | zmniejszanie ryzyka ciężkich następstw infekcji u ciężarnej |
| Tdap | zalecane w ciąży | ochrona noworodka przed krztuścem w pierwszych miesiącach życia |
| RSV | zalecane w określonym czasie ciąży | zmniejszenie ryzyka ciężkiej choroby RSV u niemowlęcia |
| Inne szczepienia | zależnie od ryzyka | np. podróże, choroby współistniejące, brak odporności |
Harmonogram ACOG został poparty przez 13 organizacji medycznych i zdrowotnych, w tym American Academy of Pediatrics, American Academy of Family Physicians, National Association of Nurse Practitioners in Women’s Health, National Medical Association oraz American College of Nurse-Midwives. To ważne, bo spór nie dotyczy pojedynczej opinii jednego eksperta, lecz stanowiska dużej części środowiska klinicznego zajmującego się ciężarnymi, noworodkami i podstawową opieką zdrowotną.
Dr Andrew Racine, prezes American Academy of Pediatrics, argumentował w oświadczeniu ACOG, że niemowlęta są szczególnie podatne na choroby, którym można zapobiegać szczepieniami, ponieważ ich układ odpornościowy w pierwszych miesiącach życia nadal się rozwija. W jego ocenie szczepienia matek są jednym ze sposobów ochrony jednocześnie kobiety ciężarnej i noworodka.
Dlaczego rozłam z CDC jest wydarzeniem bez precedensu
Przez lata amerykańscy ginekolodzy-położnicy i CDC funkcjonowali w jednym systemie zaleceń, nawet jeśli poszczególne dokumenty różniły się językiem lub szczegółami. Tym razem ACOG opublikował samodzielny harmonogram, bo — jak wynika z komunikatów i relacji mediów — federalne zalecenia po zmianach politycznych przestały odpowiadać stanowisku organizacji opartemu na przeglądzie danych klinicznych.
Guardian podaje, że w 2026 r. ACOG wycofał się z prac Advisory Committee on Immunization Practices, czyli komitetu doradczego CDC ds. szczepień, wskazując na obawy o integralność naukową i podejście oparte na dowodach w procesie tworzenia polityki szczepień.
W tle jest szerszy konflikt wokół decyzji Departamentu Zdrowia i Usług Społecznych USA kierowanego przez Roberta F. Kennedy’ego Jr., znanego z krytycznego stosunku do szczepień.
Dla pacjentek praktyczny problem jest prosty: gdy krajowa instytucja zdrowia publicznego i specjalistyczna organizacja lekarska mówią różnym językiem, rośnie ryzyko chaosu w gabinecie. Lekarz prowadzący musi tłumaczyć, czy kieruje się dokumentem federalnym, stanowiskiem towarzystwa naukowego, danymi z badań, lokalnym prawem czy refundacją. Pacjentka natomiast słyszy sprzeczne komunikaty w momencie, kiedy decyzje zdrowotne dotyczą nie tylko jej, ale także dziecka.
Polski kontekst: u nas lista szczepień dla ciężarnych wygląda bliżej stanowiska ACOG
W Polsce aktualne materiały publiczne nie odzwierciedlają amerykańskiego zwrotu CDC. Główny Inspektorat Sanitarny informuje, że w czasie ciąży można podawać szczepienia przeciw grypie, błonicy, tężcowi i krztuścowi, COVID-19 oraz RSV, a szczepionki te nie są uznawane za niebezpieczne dla płodu.
Program Szczepień Ochronnych na 2026 r. opublikowany w Dzienniku Urzędowym Ministra Zdrowia wskazuje m.in., że szczepionkę przeciw COVID-19 można podawać przez cały okres ciąży. Dokument obejmuje również sekcję szczepień zalecanych dla kobiet w ciąży, co pokazuje, że polski system nadal traktuje immunizację ciężarnych jako element profilaktyki, a nie temat wycofany z rekomendacji.
Państwowy Zakład Higieny w przewodniku dla kobiet w ciąży z 2026 r. podaje, że ciężarna powinna zaszczepić się przeciw grypie, krztuścowi, RSV i COVID-19. W tym samym materiale zaznaczono zasadę, że w ciąży można bezpiecznie podawać szczepionki inaktywowane, natomiast nie podaje się szczepionek żywych z osłabionymi drobnoustrojami.
Dla polskich pacjentek kluczowe jest więc rozróżnienie: decyzja ACOG jest wydarzeniem amerykańskim, ale nie zmienia automatycznie zasad w Polsce. Może jednak wpłynąć na debatę publiczną, bo w mediach społecznościowych spór z USA często jest przenoszony bez kontekstu na inne kraje.
W Polsce podstawą pozostają polskie rekomendacje, Charakterystyka Produktu Leczniczego danej szczepionki, decyzja lekarza oraz aktualne zasady refundacji.
Co wiemy o ochronie niemowląt po szczepieniu matki
Szczepienia w ciąży nie są projektowane wyłącznie jako ochrona ciężarnej. Ich drugim celem jest przekazanie przeciwciał dziecku przed porodem, czyli zanim niemowlę będzie mogło otrzymać część własnych szczepień lub zanim jego odporność będzie wystarczająco dojrzała.
PZH w maju 2026 r. opisał dane wskazujące, że niemowlęta matek zaszczepionych przeciw grypie w ciąży miały około 70 proc. mniejsze ryzyko hospitalizacji z powodu grypy w pierwszych sześciu miesiącach życia.
W tym samym omówieniu wskazano, że wcześniejsze badania łączyły szczepienie przeciw grypie w ciąży z około 50–80 proc. redukcją zakażeń grypą u niemowląt, a szczepienie przeciw krztuścowi z 70–90 proc. redukcją zachorowań na krztusiec u małych dzieci.
W przypadku RSV istotny jest czas podania. CDC w swoich notach dla dorosłych wskazywało szczepienie RSV u ciężarnych między 32. a 36. tygodniem ciąży w sezonie RSV w USA, a polskie źródła eksperckie opisują refundację preparatu Abrysvo dla kobiet w ciąży i możliwość realizacji szczepienia także w POZ lub aptece, zależnie od organizacji świadczenia.
Najważniejsze informacje dla pacjentek w Polsce
Najkrótsza praktyczna wersja dla ciężarnych w Polsce wygląda następująco:
- spór ACOG–CDC dotyczy USA, ale może wpływać na globalną dyskusję o zaufaniu do szczepień;
- polskie źródła publiczne nadal wymieniają w ciąży szczepienia przeciw grypie, krztuścowi, COVID-19 i RSV;
- szczepionki żywe, np. przeciw odrze, śwince i różyczce lub ospie wietrznej, nie są podawane w ciąży i powinny być planowane przed ciążą;
- czas szczepienia ma znaczenie, szczególnie przy Tdap i RSV;
- decyzję o szczepieniu trzeba podejmować z lekarzem prowadzącym ciążę, zwłaszcza przy chorobach przewlekłych, powikłaniach ciąży, alergiach lub wcześniejszych odczynach poszczepiennych;
- sam fakt, że amerykańska instytucja zmieniła komunikat, nie oznacza zmiany polskiego Programu Szczepień Ochronnych.
Zmiana w USA nie pojawiła się w próżni. Po objęciu funkcji sekretarza zdrowia przez Roberta F. Kennedy’ego Jr. administracja federalna zaczęła zmieniać język zaleceń szczepionkowych, w tym dotyczących COVID-19 i grypy u kobiet ciężarnych. ACOG uznał, że taka zmiana tworzy ryzyko dezorientacji i opublikował odrębny harmonogram dla lekarzy oraz pacjentek.
W praktyce konflikt dotyka trzech poziomów.
Pierwszy to medycyna: jakie dane najlepiej opisują bilans korzyści i ryzyka u ciężarnych.
Drugi to komunikacja publiczna: jak przekazywać zalecenia, gdy pacjentki otrzymują sprzeczne sygnały.
Trzeci to odpowiedzialność lekarzy: czy w gabinecie ważniejsze jest stanowisko specjalistycznego towarzystwa, krajowa polityka federalna czy lokalne standardy świadczeń.
Dla Polski najważniejszy wniosek jest ograniczony, ale konkretny. Nie ma podstaw, by amerykański spór traktować jako zmianę polskich rekomendacji. Na dziś w polskich materiałach instytucjonalnych i edukacyjnych nadal pojawiają się te same cztery filary szczepień ciężarnych: grypa, krztusiec/Tdap, COVID-19 i RSV. Różnica polega na tym, że po decyzji ACOG temat będzie częściej wykorzystywany w debacie publicznej jako przykład konfliktu między polityką zdrowotną a stanowiskiem środowisk klinicznych.
Przeczytaj także inne przydatne materiały na stronie urazyokoloporodowe.pl. Znajdziesz tam ważne informacje o urazach okołoporodowych, możliwych powikłaniach, diagnostyce, leczeniu oraz prawach rodziców. Polecamy również przeczytać: Kiedy Fundusz Kompensacyjny Zdarzeń Medycznych po porodzie: wniosek do RPP, terminy i dokumenty 202
