Szczepienie przeciw RSV w ciąży jesienią 2026 można wykonać między 24. a 36. tygodniem ciąży, ale aktualne polskie zalecenia wskazują węższe, optymalne okno: 32.–36. tydzień ciąży. Ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy dziecko ma urodzić się jesienią lub zimą i pierwsze miesiące jego życia przypadną na okres zwiększonej aktywności RSV, informuje redakcja Urazy Okołoporodowe.
Celem szczepienia ciężarnej nie jest wyłącznie ochrona matki. Wytworzone po szczepieniu przeciwciała przechodzą przez łożysko i mają chronić niemowlę od urodzenia, gdy ryzyko ciężkiego zapalenia oskrzelików lub płuc z powodu RSV jest szczególnie istotne. Według NIZP PZH ochrona może obejmować pierwszych sześć miesięcy życia dziecka.
RSV w ciąży 2026: najkrótsza odpowiedź — kiedy się zaszczepić?
W Polsce w ciąży stosowana jest szczepionka Abrysvo. Charakterystyka produktu oraz rejestracja europejska pozwalają podać ją od 24. do 36. tygodnia ciąży. NIZP PZH podaje jednak, że eksperci towarzystw naukowych uznają szczepienie RSV w 32.–36. tygodniu ciąży za rozwiązanie optymalne.
„Szczepienie zaleca się kobietom w okresie od 24. tyg. ciąży do 36. tyg. ciąży” — NIZP PZH, materiał aktualny w 2026 r.
Praktycznie oznacza to, że ciężarna w 33., 34. czy 35. tygodniu, której poród przypada jesienią 2026 r., znajduje się w bardzo dobrym momencie do omówienia szczepienia podczas najbliższej wizyty.
Nie warto natomiast samodzielnie odkładać szczepienia do ostatnich dni dopuszczalnego okna. Organizm matki potrzebuje czasu na wytworzenie przeciwciał, a następnie musi dojść do ich transportu przez łożysko.
Amerykańskie dane wykorzystywane przy tworzeniu zaleceń przyjmują, że na wytworzenie i przekazanie dziecku odpowiedniej ilości przeciwciał potrzeba około dwóch tygodni. Nie jest to polski administracyjny warunek wykonania szczepienia, ale dobrze pokazuje, dlaczego planowanie dawki tuż przed porodem nie jest optymalnym rozwiązaniem.
Dlaczego polskie zalecenia wskazują szczególnie 32.–36. tydzień?
Europejska rejestracja preparatu obejmuje szerszy przedział 24.–36. tygodnia. EMA wyjaśnia jednocześnie, że preparatu nie badano u ciężarnych przed 24. tygodniem, a skuteczność ochrony niemowlęcia zależy od przezłożyskowego transportu przeciwciał.
NIZP PZH zawęża praktyczne optimum do 32.–36. tygodnia ze względu na oczekiwane korzyści oraz najlepiej poznany profil bezpieczeństwa.
„Eksperci towarzystw naukowych zalecają wykonanie tego szczepienia optymalnie pomiędzy 32. tyg. ciąży a 36. tyg. ciąży” — NIZP PZH.
Nie oznacza to, że dawka podana na przykład w 28. tygodniu jest „nieważna”. Mieści się w zakresie dopuszczonym w UE. Jeżeli jednak ciąża przebiega prawidłowo i nie ma szczególnych okoliczności wymagających innego planu, 32.–36. tydzień jest obecnie najbardziej praktycznym punktem odniesienia.
| Sytuacja | Co wynika z aktualnych zaleceń |
|---|---|
| 23. tydzień ciąży lub wcześniej | Abrysvo nie jest przeznaczona do podania w tym okresie |
| 24.–31. tydzień | szczepienie mieści się w zakresie rejestracyjnym |
| 32.–36. tydzień | optymalne okno wskazywane przez polskich ekspertów |
| poród spodziewany wkrótce | termin trzeba ustalić indywidualnie, uwzględniając czas potrzebny na odpowiedź immunologiczną |
| po 36. tygodniu | poza wskazanym zakresem podawania szczepionki w ciąży |
Europejska Agencja Leków podaje jednoznacznie, że ciężarne powinny otrzymywać Abrysvo pomiędzy 24. a 36. tygodniem ciąży.
Jak dopasować szczepienie do sezonu RSV jesień–zima 2026/2027?
Sam tydzień ciąży to nie wszystko. Istotne jest również to, kiedy dziecko się urodzi.
Według aktualnego materiału NIZP PZH sezon epidemiczny RSV trwa zwykle od października lub listopada do kwietnia lub maja. Instytut wskazuje, że szczepienie ciężarnej najlepiej zaplanować około 1–2 miesięcy przed rozpoczęciem sezonu oraz nie później niż 2–3 miesiące przed przewidywanym jego końcem.
Dlatego jesienią 2026 r. można przyjąć następującą praktyczną zasadę:
- termin porodu w październiku lub listopadzie 2026 r. — nie warto zwlekać, jeśli pacjentka jest już w rekomendowanym oknie 32.–36. tygodnia;
- termin porodu w grudniu 2026 lub styczniu 2027 r. — szczepienie w trzecim trymestrze pozwala dziecku rozpocząć życie z przeciwciałami w środku sezonu RSV;
- termin porodu pod koniec zimy — znaczenie ma zarówno tydzień ciąży, jak i przewidywany czas pozostający do końca sezonu;
- termin porodu wiosną lub latem — strategię ochrony dziecka przed jego pierwszą jesienią warto omówić z lekarzem lub pediatrą również w kontekście przeciwciał monoklonalnych.
Jeśli termin rozwiązania jest już bliski, przy okazji planowania ostatnich wizyt można wykorzystać także redakcyjną listę 7 rzeczy, które warto ponownie sprawdzić w porodówce przed wyjazdem.
Czy ochrona rzeczywiście utrzymuje się przez pierwsze miesiące życia?
Tak — właśnie to jest podstawowym celem szczepienia w ciąży. Abrysvo została w UE zarejestrowana do biernej ochrony dziecka od urodzenia do ukończenia sześciu miesięcy życia przed chorobami dolnych dróg oddechowych wywołanymi RSV.
W badaniu rejestracyjnym obejmującym ponad 7 tys. ciężarnych szczepienie zmniejszało ryzyko ciężkiego zakażenia dolnych dróg oddechowych wywołanego RSV u niemowlęcia o ponad 80 proc. w pierwszych trzech miesiącach oraz o prawie 70 proc. w pierwszych sześciu miesiącach życia.
NIZP PZH podaje bardziej szczegółowo, że szczepienie zmniejszyło:
- ryzyko hospitalizacji dziecka z powodu RSV o 68 proc. w pierwszych trzech miesiącach życia;
- ryzyko hospitalizacji o 57 proc. w okresie pierwszych sześciu miesięcy;
- ryzyko poważnych powikłań, m.in. niedotlenienia, wentylacji mechanicznej lub pobytu na OIOM, o 82 proc. w ciągu trzech miesięcy;
- ryzyko takich ciężkich następstw o 69 proc. w ciągu sześciu miesięcy.
„Dawka szczepionki podana kobiecie w ciąży […] zmniejszała ryzyko ciężkiego zakażenia […] o ponad 80%” — podsumowuje NIZP PZH.
Ochrona nie jest jednak stuprocentowa. Zaszczepione dziecko może zakazić się RSV, ale celem profilaktyki jest przede wszystkim ograniczenie ryzyka ciężkiej choroby, hospitalizacji oraz powikłań.
Jak infekcja może wyglądać już po narodzinach, opisujemy osobno w materiale RSV u niemowlęcia jesienią — pierwsze objawy i sygnały alarmowe.
Czy szczepionka przeciw RSV jest bezpłatna dla ciężarnych w 2026 roku?
Tak. W Polsce Abrysvo jest objęta pełną refundacją dla kobiet w ciąży. Ministerstwo Zdrowia wprowadziło bezpłatną profilaktykę RSV dla tej grupy od 1 kwietnia 2025 r., a aktualne materiały NIZP PZH wskazują, że szczepionka jest bezpłatna na podstawie recepty z kodem „C”.
„Szczepionka objęta jest refundacją apteczną. Bezpłatna dla kobiet w ciąży na podstawie recepty z kodem C” — NIZP PZH.
Szczepienie można realizować m.in. w POZ. NIZP PZH wskazuje również możliwość wykonania go w aptece. Przed podaniem preparatu konieczna jest kwalifikacja do szczepienia.
RSV, grypa i krztusiec — jak ułożyć szczepienia w trzecim trymestrze?
Jesienią terminarz może być napięty, ponieważ ciężarna może kwalifikować się również do szczepienia przeciw grypie, COVID-19 i krztuścowi.
W przypadku RSV oraz szczepionki Tdap przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi Charakterystyka Produktu Leczniczego Abrysvo zaleca zachowanie co najmniej dwóch tygodni odstępu. Powodem jest obserwowana przy jednoczesnym podaniu słabsza odpowiedź immunologiczna na antygeny krztuśca; znaczenie kliniczne tego zjawiska pozostaje nieustalone.
Z kolei dokumentacja EMA dopuszcza równoczesne podanie Abrysvo ze szczepionką przeciw grypie oraz szczepionkami mRNA przeciw COVID-19.
Przy planowaniu jesiennych szczepień można sprawdzić również:
- szczepienie przeciw grypie w ciąży jesienią 2026;
- szczepienie przeciw COVID-19 w ciąży w sezonie 2026/2027.
Najlepiej nie układać tego kalendarza wyłącznie według dat w telefonie. Znaczenie mają tydzień ciąży, przewidywany termin porodu, wcześniejsze szczepienia oraz stan zdrowia ciężarnej.
Co jeśli dziecko urodzi się krótko po szczepieniu?
Im mniej czasu pomiędzy szczepieniem a porodem, tym mniej czasu pozostaje na wytworzenie przeciwciał i przekazanie ich przez łożysko.
Dane ACIP wskazują, że proces ten prawdopodobnie wymaga co najmniej około 14 dni. Z tego powodu w amerykańskich zaleceniach niemowlę urodzone przed upływem dwóch tygodni od szczepienia matki kwalifikuje się do profilaktyki przeciwciałem monoklonalnym.
W Polsce trzeba kierować się krajowymi rekomendacjami i dostępnością konkretnych metod profilaktyki. Aktualny materiał NIZP PZH wskazuje dwa sposoby ochrony niemowlęcia: szczepienie ciężarnej oraz podanie dziecku przeciwciała monoklonalnego. Co istotne, Instytut zaznacza, że szczepienie matki nie powinno samo w sobie wykluczać dziecka z biernej profilaktyki przeciwciałem.
Takie postępowanie nabiera szczególnego znaczenia przy porodzie przedwczesnym, bardzo krótkim odstępie od szczepienia albo dodatkowych czynnikach zwiększających ryzyko ciężkiego przebiegu RSV.
Jakie działania niepożądane obserwowano po Abrysvo?
EMA oraz NIZP PZH wskazują, że w badaniach u ciężarnych najczęściej występowały:
- ból w miejscu wkłucia,
- ból głowy,
- bóle mięśni.
Najczęściej były to reakcje łagodne lub umiarkowane. Dane obejmujące ponad 4 tys. ekspozycji ciążowych analizowane przez EMA nie wskazywały na działanie powodujące wady rozwojowe ani toksyczność dla płodu lub noworodka.
Szczepienie należy odroczyć w przypadku ostrej ciężkiej choroby przebiegającej z gorączką. Przebyta wcześniej ciężka reakcja alergiczna na składniki preparatu wymaga oceny przed kwalifikacją.
Czy jesienią 2026 lepiej celować w 32., 34. czy 36. tydzień?
Nie istnieje jeden „magiczny” dzień ciąży odpowiedni dla każdej pacjentki. Szczepienie przeciw RSV jesienią 2026 najlepiej planować jako połączenie dwóch kryteriów: optymalnego okna 32.–36. tygodnia oraz odpowiedniego momentu względem sezonu RSV i przewidywanego terminu porodu.
Jeżeli kobieta we wrześniu lub październiku 2026 r. właśnie wchodzi w 32.–34. tydzień ciąży, a dziecko ma urodzić się jesienią, zwykle nie ma epidemiologicznego powodu, aby celowo czekać do 36. tygodnia. Wcześniejsze podanie w optymalnym oknie pozostawia więcej czasu na wytworzenie i przekazanie przeciwciał.
Z kolei pacjentka będąca dopiero w 24.–30. tygodniu nadal mieści się w zakresie dopuszczonym dla Abrysvo, ale aktualne polskie rekomendacje wskazują 32.–36. tydzień jako preferowany.
Najpraktyczniejszy punkt odniesienia na sezon 2026/2027 brzmi więc: jeżeli 32.–36. tydzień ciąży przypada na okres poprzedzający lub obejmujący początek sezonu RSV, szczepienie warto zaplanować w tym oknie bez odkładania go na ostatnie dni przed porodem.
Najczęściej zadawane pytania
W którym tygodniu ciąży najlepiej zrobić szczepienie przeciw RSV?
Preparat Abrysvo jest dopuszczony między 24. a 36. tygodniem ciąży. NIZP PZH wskazuje jednak jako optymalne szczepienie między 32. a 36. tygodniem.
Czy można zaszczepić się przeciw RSV w 30. tygodniu?
Tak. 30. tydzień mieści się w europejskim zakresie rejestracyjnym 24.–36. tygodnia. Przy planowym przebiegu ciąży polskie materiały eksperckie wskazują jednak 32.–36. tydzień jako optymalny.
Czy warto czekać do 36. tygodnia?
Nie ma ogólnej zasady nakazującej czekanie do 36. tygodnia. Zbyt późne odkładanie szczepienia może ograniczyć czas na powstanie przeciwciał i ich transport do dziecka.
Jak długo dziecko jest chronione po szczepieniu matki?
Abrysvo jest zarejestrowana w celu ochrony niemowlęcia od urodzenia do szóstego miesiąca życia. Poziom przeciwciał stopniowo spada, dlatego nie należy interpretować tego jako gwarancji pełnej odporności przez dokładnie sześć miesięcy.
Czy szczepienie przeciw RSV w ciąży jest bezpłatne?
Tak. W 2026 r. kobiety ciężarne w Polsce mogą otrzymać Abrysvo bezpłatnie w ramach refundacji, na receptę z odpowiednim uprawnieniem „C”.
Czy RSV i krztusiec można zaszczepić tego samego dnia?
ChPL Abrysvo zaleca zachowanie minimum dwóch tygodni między Abrysvo a szczepionką Tdap przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi.
Czy zaszczepienie matki oznacza, że dziecko nie może otrzymać przeciwciał przeciw RSV?
Nie. Aktualny materiał NIZP PZH zaznacza, że szczepienie matki nie powinno automatycznie wykluczać niemowlęcia z profilaktyki przeciwciałem monoklonalnym. Decyzja zależy od sytuacji dziecka i obowiązujących wskazań.
Przeczytaj także inne przydatne materiały na stronie urazyokoloporodowe.pl. Znajdziesz tam ważne informacje o urazach okołoporodowych, możliwych powikłaniach, diagnostyce, leczeniu oraz prawach rodziców. Polecamy również przeczytać: Dokumentacja medyczna dziecka w telefonie: jak bezpiecznie przechowywać ją na iPhonie 18
