Szczepienie przeciw grypie w ciąży można wykonać w każdym trymestrze, a jesienią 2026 roku najbardziej praktycznym momentem będzie okres po pojawieniu się szczepionek przeznaczonych na sezon 2026/2027, najlepiej przed wyraźnym wzrostem liczby zakażeń. Polski Program Szczepień Ochronnych na 2026 rok jednoznacznie wskazuje, że szczepionkę przeciw grypie można podawać przez cały okres ciąży, informuje redakcja Urazy Okołoporodowe.
Nie chodzi przy tym wyłącznie o ochronę przyszłej matki. Przeciwciała wytworzone po szczepieniu przechodzą przez łożysko do płodu, dlatego szczepienie może zmniejszyć ryzyko grypy i hospitalizacji także u dziecka w pierwszych miesiącach życia — w okresie, kiedy niemowlę jest jeszcze zbyt małe, aby otrzymać własną szczepionkę przeciw grypie.
Szczepienie na grypę w ciąży 2026: nie trzeba czekać do drugiego ani trzeciego trymestru
Najważniejsza informacja dla kobiet, które będą w ciąży jesienią 2026 roku, jest prosta: w polskich zaleceniach nie ma obowiązku czekania do określonego tygodnia ciąży. W Programie Szczepień Ochronnych na 2026 rok zapisano, że szczepienie przeciw grypie w ciąży może być wykonywane przez cały okres ciąży.
To odróżnia szczepienie przeciw grypie chociażby od szczepienia przeciw krztuścowi, dla którego PSO wskazuje przede wszystkim okres między 27. a 36. tygodniem ciąży.
W przypadku grypy trymestr sam w sobie nie jest powodem, aby odkładać szczepienie do późniejszego terminu.
Główny Inspektorat Sanitarny przypomina jednocześnie, że w ciąży stosowane są szczepionki przeciw grypie odpowiednie dla kobiet ciężarnych, natomiast nie zaleca się szczepionek żywych. Szczegółowe informacje dla ciężarnych publikuje GIS na stronie poświęconej szczepieniom przed ciążą, podczas ciąży i w okresie karmienia.
„Szczepionkę przeciw GRYPIE można podawać przez cały okres ciąży.”
— Program Szczepień Ochronnych na 2026 rok, Główny Inspektor Sanitarny.
Jeśli ciąża jest już zaawansowana, przy planowaniu szczepień i ostatnich badań można równolegle uporządkować kwestie związane z porodem. Pomocny może być poradnik Termin porodu blisko: 7 rzeczy, które trzeba ponownie sprawdzić w porodówce przed wyjazdem, dotyczący m.in. dokumentacji, badań i organizacji opieki przed przyjęciem do szpitala.
Kiedy najlepiej zaszczepić się jesienią 2026 roku?
Możliwość szczepienia przez całą ciążę nie oznacza, że termin w ciągu roku jest całkowicie obojętny. Ministerstwo Zdrowia podaje, że okres zwiększonej zachorowalności na grypę w Polsce trwa zwykle od października do maja, natomiast szczyt zachorowań najczęściej przypada od stycznia do marca. Szczepienie najlepiej więc zaplanować przed okresem intensywnej transmisji wirusa.
Dla kobiety ciężarnej jesienią 2026 roku praktycznie oznacza to:
| Sytuacja | Rozsądny moment szczepienia |
|---|---|
| I trymestr we wrześniu lub październiku | można zaszczepić się po udostępnieniu szczepionki sezonowej 2026/2027 |
| II trymestr jesienią | nie ma potrzeby czekać do III trymestru |
| III trymestr we wrześniu lub październiku | szczepienie warto wykonać możliwie wcześnie przed nasileniem sezonu grypowego |
| Termin porodu przypada jesienią lub zimą | wcześniejsze szczepienie może dać również korzyść noworodkowi |
| Październik lub listopad minął bez szczepienia | nadal można szczepić się później w sezonie |
| Grypa już intensywnie krąży | nie oznacza to automatycznie, że na szczepienie jest „za późno” |
Amerykańskie ACOG w aktualnym kalendarzu szczepień dla kobiet ciężarnych na 2026 rok również wskazuje, że szczepionkę inaktywowaną lub rekombinowaną można podawać w każdym wieku ciążowym. Organizacja rekomenduje wykonanie szczepienia przed początkiem sezonu grypowego, lecz podkreśla, że szczepienie pozostaje zasadne także później, gdy wirus już krąży.
„Any of the licensed, recommended, age-appropriate inactivated influenza vaccines can be given safely during any trimester.”
— American College of Obstetricians and Gynecologists, zalecenia dotyczące szczepień w ciąży, 2026.
Nie warto więc odkładać szczepienia tylko po to, aby osiągnąć konkretny tydzień ciąży, jeżeli aktualna szczepionka sezonowa jest już dostępna i rozpoczyna się jesienny okres infekcyjny.
Dlaczego we wrześniu 2026 trzeba wybrać szczepionkę na sezon 2026/2027?
Szczepienie przeciw grypie należy powtarzać w kolejnych sezonach. Wirusy grypy zmieniają się, dlatego skład szczepionek jest regularnie aktualizowany. Nie należy traktować szczepienia wykonanego w poprzednim sezonie jako zamiennika dawki przeznaczonej na jesień i zimę 2026/2027.
WHO opublikowała 27 lutego 2026 roku rekomendowany skład szczepionek dla półkuli północnej na sezon 2026/2027. Dla szczepionek produkowanych na jajach zalecono komponenty odpowiadające wirusom A/Missouri/11/2025 (H1N1)pdm09, A/Darwin/1454/2025 (H3N2) oraz B/Tokyo/EIS13-175/2025 z linii B/Victoria.
WHO wyjaśnia, że aktualizacja jest potrzebna właśnie z powodu ciągłej ewolucji wirusów grypy. Rekomendacje organizacji stanowią następnie podstawę do produkcji i dopuszczania szczepionek przeznaczonych na kolejny sezon na półkuli północnej.
„Influenza vaccine composition must be regularly updated because influenza viruses are constantly changing.”
— World Health Organization, rekomendacje dotyczące szczepionek na sezon 2026/2027.
Dlatego kobieta zaszczepiona przeciw grypie podczas poprzedniej ciąży albo zimą 2025/2026 nadal powinna rozważyć szczepienie preparatem przeznaczonym na nowy sezon.
Czy szczepienie przeciw grypie w ciąży chroni noworodka?
Tak — i jest to jeden z głównych argumentów przemawiających za szczepieniem podczas ciąży zamiast odkładania go wyłącznie na okres po porodzie.
Po szczepieniu organizm kobiety produkuje swoiste przeciwciała. Część z nich przechodzi przez łożysko do rozwijającego się płodu. Noworodek przychodzi więc na świat z pewnym poziomem biernie uzyskanej odporności. GIS wyjaśnia, że przeciwciała wytworzone przez kobietę mogą być przekazywane dziecku przede wszystkim w II i III trymestrze i zapewniać mu ochronę w pierwszych miesiącach po urodzeniu.
Ma to szczególne znaczenie z jednego powodu: niemowlę nie może otrzymać własnego szczepienia przeciw grypie przed ukończeniem 6. miesiąca życia. Polski GIS wymienia szczepienie przeciw grypie jako dostępne dla dzieci od 6. miesiąca życia.
ACOG wskazuje wprost, że szczepienia przeciw grypie wykonywane podczas ciąży przynoszą korzyść noworodkom właśnie przez bierne przekazywanie przeciwciał przez łożysko.
Jeżeli termin porodu przypada na jesień lub zimę, znaczenie tej ochrony jest jeszcze większe. Dziecko może bowiem urodzić się bezpośrednio w czasie zwiększonej aktywności wirusów oddechowych.
Rodzicom przygotowującym się do pierwszych tygodni po porodzie może przydać się także materiał Niemowlę gorące w dotyku, ale temperatura normalna — co sprawdzić i kiedy do lekarza, który wyjaśnia, jak prawidłowo oceniać temperaturę i stan dziecka.
Jak duża może być ochrona dziecka?
Jedne z najbardziej konkretnych danych pochodzą z badania opublikowanego w „JAMA Pediatrics”. Analiza objęła 3764 niemowlęta przed ukończeniem 6. miesiąca życia. Szczepienie matki podczas ciąży było związane z około 34-procentową skutecznością przeciw grypie wymagającej wizyty na SOR lub hospitalizacji u niemowląt.
W przypadku samych hospitalizacji oszacowana skuteczność wyniosła 39%. U dzieci przed ukończeniem 3. miesiąca życia ochrona przed wizytą na SOR lub hospitalizacją sięgała w tym badaniu 53%. Wyniki dotyczyły sezonów 2016/2017–2019/2020 i nie należy przenosić tych wartości jeden do jednego na sezon 2026/2027, ponieważ skuteczność szczepień przeciw grypie zmienia się pomiędzy sezonami.
CDC, omawiając te wyniki, podsumowało, że szczepienie podczas ciąży zmniejszało ryzyko grypy u dzieci poniżej 6 miesięcy mniej więcej o jedną trzecią oraz ryzyko hospitalizacji o około 40%.
„Flu vaccination during pregnancy reduced the risk of flu in infants younger than 6 months by one-third.”
— Centers for Disease Control and Prevention, omówienie badania dotyczącego szczepień matek.
Badania sugerują również, że transfer przeciwciał i ochrona dziecka mogą być szczególnie korzystne przy szczepieniu bliżej końca ciąży. Nie oznacza to jednak, że kobieta będąca jesienią w pierwszym lub drugim trymestrze powinna celowo czekać kilka miesięcy. W praktyce trzeba uwzględnić jednocześnie dwa cele: ochronę kobiety podczas aktualnego sezonu grypowego i możliwość przekazania przeciwciał dziecku.
Grypa w ciąży nie jest zwykłym przeziębieniem
Ciąża zmienia funkcjonowanie układu odpornościowego, oddechowego i krążenia, dlatego grypa może przebiegać u ciężarnych poważniej. ACOG podkreśla zwiększone ryzyko ciężkich powikłań matczynych, a także możliwych niekorzystnych następstw dla ciąży.
Ministerstwo Zdrowia przypomina, że powikłaniami grypy mogą być m.in. zapalenie płuc i oskrzeli, zapalenie mięśnia sercowego, zaostrzenie chorób przewlekłych oraz powikłania neurologiczne.
To właśnie dlatego ciężarne należą w polskim Programie Szczepień Ochronnych do grup, którym szczepienie przeciw grypie jest szczególnie zalecane.
Czy szczepienie przeciw grypie w ciąży jest bezpłatne w 2026 roku?
Według aktualnych informacji Głównego Inspektoratu Sanitarnego kobiety w ciąży należą do grup uprawnionych do bezpłatnej szczepionki przeciw grypie. GIS wskazuje, że szczepienie przeciw grypie jest wykonywane raz w roku, a dla kobiet ciężarnych szczepionka może być bezpłatna.
Ministerstwo Zdrowia również wymienia kobiety w ciąży wśród osób objętych 100-procentową refundacją określonych szczepionek przeciw grypie.
Narodowy Fundusz Zdrowia informował ponadto, że od 25 sierpnia 2025 roku NFZ finansuje wykonanie szeregu szczepień w aptekach, a w przypadku szczepionek przeciw grypie kobiety w ciąży mają uprawnienie „C” do bezpłatnego preparatu znajdującego się na właściwej liście refundacyjnej.
Przed wizytą dobrze sprawdzić bieżącą dostępność konkretnego preparatu oraz aktualne zasady refundacji, ponieważ lista refundacyjna i dostępność produktów mogą się zmieniać.
Grypa, krztusiec i RSV — nie należy mylić terminów szczepień
Jesienią wiele kobiet otrzymuje informacje o kilku szczepieniach jednocześnie. Ich harmonogram nie jest jednak identyczny.
Program Szczepień Ochronnych na 2026 rok przewiduje:
- przeciw grypie — przez cały okres ciąży;
- przeciw COVID-19 — przez cały okres ciąży;
- przeciw krztuścowi, błonicy i tężcowi — zasadniczo między 27. a 36. tygodniem;
- przeciw RSV — zgodnie z aktualnymi wskazaniami i charakterystyką stosowanego preparatu.
PSO dopuszcza jednoczesne podanie szczepionki przeciw grypie z innymi aktualnie stosowanymi szczepionkami, przy podaniu ich w różne miejsca. W przypadku konkretnych kombinacji i terminów warto ustalić harmonogram podczas jednej wizyty u lekarza lub położnej.
Podobnie jak inne decyzje podejmowane pod koniec ciąży, harmonogram szczepień dobrze zapisać razem z najważniejszymi informacjami dotyczącymi porodu. Osobny materiał wyjaśnia, jakie elementy planu porodu w 2026 roku szpital powinien omówić z rodzącą.
Czy po szczepieniu można zachorować na grypę?
Tak. Szczepienie nie daje 100-procentowej ochrony przed zakażeniem. Jego skuteczność zależy m.in. od zgodności szczepionki z wirusami dominującymi w danym sezonie, wieku, stanu zdrowia i indywidualnej odpowiedzi immunologicznej.
Nie oznacza to jednak, że szczepienie „nie działa”. Głównym celem jest także zmniejszenie ryzyka ciężkiego przebiegu i powikłań. W przypadku ciężarnej znaczenie ma dodatkowo ochrona dwóch osób — kobiety oraz dziecka, które otrzymuje część przeciwciał przez łożysko.
WHO właśnie z tego powodu co roku aktualizuje rekomendowany skład szczepionki. Na sezon półkuli północnej 2026/2027 nowa rekomendacja została opublikowana pod koniec lutego 2026 roku.
Kiedy szczepienie trzeba przełożyć lub omówić z lekarzem?
Sama ciąża nie jest przeciwwskazaniem do inaktywowanego szczepienia przeciw grypie. Są jednak sytuacje wymagające indywidualnej kwalifikacji.
Przed szczepieniem należy powiedzieć osobie kwalifikującej m.in. o wcześniejszych ciężkich reakcjach alergicznych po szczepieniach, ostrych chorobach przebiegających z gorączką, wcześniejszych nietypowych reakcjach po szczepionce przeciw grypie oraz innych istotnych chorobach i stosowanych lekach.
Łagodna infekcja bez wysokiej gorączki nie zawsze oznacza konieczność odroczenia szczepienia — decyzję podejmuje osoba kwalifikująca na podstawie aktualnego stanu zdrowia.
W ciąży nie należy natomiast samodzielnie wybierać donosowej żywej szczepionki przeciw grypie. GIS wskazuje, że w okresie ciąży zasadniczo nie zaleca się szczepionek zawierających żywe drobnoustroje.
Najczęstsze pytania — FAQ
Czy można zaszczepić się przeciw grypie w pierwszym trymestrze ciąży?
Tak. Polski Program Szczepień Ochronnych na 2026 rok pozwala na podanie szczepionki przeciw grypie przez cały okres ciąży. Nie ma obowiązku czekania do 12., 20. czy 27. tygodnia wyłącznie z powodu grypy.
Czy najlepiej poczekać do trzeciego trymestru, aby noworodek dostał więcej przeciwciał?
Nie jest to uniwersalna zasada. Niektóre badania wykazały większą ochronę niemowląt, gdy matka była zaszczepiona w III trymestrze, ale odkładanie szczepienia może pozostawić kobietę bez ochrony przez część sezonu grypowego. Termin powinien więc uwzględniać zarówno tydzień ciąży, jak i aktualny sezon epidemiologiczny.
Ile czasu po szczepieniu powstaje odporność?
Odpowiedź immunologiczna nie pojawia się natychmiast. W badaniach skuteczności szczepień zwykle przyjmuje się około 14 dni potrzebnych na rozwinięcie istotnej odpowiedzi poszczepiennej. W badaniu „JAMA Pediatrics” przy analizie ochrony noworodków wyłączono matki zaszczepione mniej niż 14 dni przed porodem.
Czy szczepienie matki zastępuje późniejsze szczepienie dziecka?
Nie. Bierna ochrona uzyskana od matki stopniowo zanika. Po ukończeniu przez dziecko 6. miesiąca życia można rozpocząć szczepienie przeciw grypie zgodnie z aktualnymi zaleceniami dla dzieci.
Czy jeśli zaszczepiłam się przeciw grypie w 2025 roku, muszę szczepić się ponownie jesienią 2026?
Tak, jeśli szczepienie jest wskazane w kolejnym sezonie. Skład szczepionki jest aktualizowany, a odporność z poprzedniej dawki z czasem maleje. Na sezon 2026/2027 WHO opublikowała nowy rekomendowany skład szczepionek.
Czy szczepienie przeciw grypie można zrobić podczas jednej wizyty z inną szczepionką?
Program Szczepień Ochronnych na 2026 rok przewiduje możliwość jednoczesnego podawania szczepionki przeciw grypie z innymi aktualnie stosowanymi szczepionkami, przy podaniu ich w różne miejsca. Harmonogram powinien jednak uwzględniać zasady dotyczące każdego preparatu.
Czy szczepienie przeciw grypie w ciąży jest bezpłatne?
Według aktualnych polskich informacji kobiety ciężarne należą do grup objętych bezpłatnym dostępem do refundowanych szczepionek przeciw grypie. Przed realizacją recepty warto sprawdzić aktualny wykaz refundacyjny i dostępność preparatu.
Jesienią 2026 roku najrozsądniejszym rozwiązaniem jest więc nie czekać na „idealny tydzień ciąży”, lecz po pojawieniu się aktualnej szczepionki 2026/2027 ustalić termin przed nasileniem sezonu grypowego. Szczepienie chroni przede wszystkim ciężarną, ale ma również drugi wymiar: przeciwciała mogą przejść przez łożysko i zapewnić dziecku ochronę w pierwszych miesiącach, zanim będzie mogło zostać zaszczepione samodzielnie.
Przeczytaj także inne przydatne materiały na stronie urazyokoloporodowe.pl. Znajdziesz tam ważne informacje o urazach okołoporodowych, możliwych powikłaniach, diagnostyce, leczeniu oraz prawach rodziców. Polecamy również przeczytać: Silna nocna potliwość po porodzie: dlaczego trzeba zmieniać piżamę i kiedy to już nie jest norma
