Szczepienie przeciw COVID-19 w ciąży jesienią 2026 pozostaje w Polsce zalecane i bezpłatne dla osób mających prawo do świadczeń finansowanych ze środków publicznych, redakcja Urazy Okołoporodowe informuje. Ministerstwo Zdrowia 7 września 2026 r. opublikowało nowe zasady sezonu 2026/2027: dla osób od 12. roku życia przewidziano jedną dawkę zaktualizowanej szczepionki Spikevax XFG 50 mikrogramów, niezależnie od wcześniejszych szczepień i przebytych zakażeń.
Kobiety w ciąży znalazły się wśród grup, którym resort zdrowia szczególnie rekomenduje szczepienie. W praktyce jesienią zmienia się nie tylko wariant, do którego dostosowano preparat, lecz również sposób zapisów: szczepienie jest wykonywane bez e-skierowania, a pacjentka może zgłosić się bezpośrednio do POZ albo — w przypadku dorosłych — do apteki mającej umowę z NFZ. Nie oznacza to jednak, że wszystkie punkty rozpoczną podawanie dawek tego samego dnia. Termin zależy od dostawy preparatów do konkretnej placówki.
COVID-19 w ciąży 2026/2027: kto może dostać szczepionkę?
Zgodnie z komunikatem Ministra Zdrowia szczepienia w sezonie 2026/2027 są rekomendowane przede wszystkim osobom o zwiększonym ryzyku ciężkiego przebiegu COVID-19. Obejmuje to osoby po 60. roku życia, pacjentów z określonymi chorobami przewlekłymi i zaburzeniami odporności, mieszkańców placówek opieki długoterminowej, pracowników ochrony zdrowia oraz właśnie kobiety ciężarne.
„Szczepienia są szczególnie wskazane (…) kobietom w ciąży” — wskazuje Ministerstwo Zdrowia w komunikacie dotyczącym sezonu 2026/2027.
Nie ma przy tym wymogu, aby kobieta wcześniej otrzymała określoną liczbę dawek. Dla osób w wieku co najmniej 12 lat przewidziana jest jedna dawka Spikevax XFG 50 µg/0,5 ml niezależnie od historii wcześniejszych szczepień oraz przebytych zakażeń SARS-CoV-2.
W przypadku ciężkiego niedoboru odporności lekarz może zdecydować o podaniu dodatkowej dawki. Minimalny odstęp od poprzedniej dawki wynosi wtedy dwa miesiące.
| Sytuacja | Zasady sezonu 2026/2027 |
|---|---|
| Kobieta w ciąży, 12+ | 1 dawka Spikevax XFG 50 µg |
| Wcześniejsze szczepienia przeciw COVID-19 | nie zmieniają podstawowego schematu sezonowego |
| Przebyte zakażenie SARS-CoV-2 | nie wyklucza szczepienia |
| Ciężki niedobór odporności | możliwa dodatkowa dawka po minimum 2 miesiącach |
| E-skierowanie | nie jest wymagane |
| Koszt dla osoby uprawnionej | szczepionka i wykonanie szczepienia finansowane publicznie |
Co dokładnie zmienił sezon szczepień 2026/2027?
Najbardziej konkretna różnica dotyczy samego preparatu. W poprzednim sezonie 2025/2026 w Polsce stosowano szczepionkę dostosowaną do podwariantu LP.8.1. W sezonie 2026/2027 Ministerstwo Zdrowia zdecydowało o zastosowaniu Spikevax XFG, czyli kolejnej zaktualizowanej wersji szczepionki mRNA.
Europejska Agencja Leków w 2026 r. analizowała sytuację epidemiologiczną, dane o krążących wariantach oraz zdolność aktualizowanych szczepionek do wywoływania odpowiedzi immunologicznej. W Europie obserwowano m.in. współkrążenie XFG, NB.1.8.1 i BA.3.2. Preparaty dostosowane do XFG uzyskały w UE autoryzację latem 2026 r.
EMA wskazała, że w 2026 r. XFG należał do wariantów najczęściej wykrywanych globalnie i w Unii Europejskiej.
Zmiana antygenu w szczepionce nie oznacza rozpoczęcia całego cyklu szczepień od nowa. U osoby dorosłej, również ciężarnej, podstawą sezonowego programu jest pojedyncza dawka aktualnego preparatu.
To mechanizm podobny do okresowych aktualizacji szczepionek przeciw grypie: skład lub wariant docelowy jest modyfikowany tak, aby lepiej odpowiadać aktualnej sytuacji wirusologicznej.
Osoby przygotowujące się również do szczepienia przeciw grypie mogą przeczytać wcześniejszy materiał o szczepieniu przeciw grypie w ciąży jesienią 2026.
Czy szczepienie przeciw COVID-19 w ciąży jest bezpieczne?
Dane zgromadzone po rozpoczęciu programów szczepień obejmują już bardzo duże populacje ciężarnych. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH przywołuje między innymi metaanalizę z 2024 r. obejmującą około 1,8 mln zaszczepionych kobiet w ciąży. Nie wykazano w niej zwiększenia ryzyka niekorzystnych wyników ciąży u kobiety, płodu ani niemowlęcia.
PZH podsumowuje również dane z metaanalizy 29 badań z ośmiu państw, obejmującej ponad 334 tys. kobiet. W analizowanych populacjach nie stwierdzono zwiększonego ryzyka poronienia, przedwczesnego porodu, małej masy urodzeniowej ani wad wrodzonych związanych ze szczepieniem.
„Szczepienie kobiety w ciąży przeciw COVID-19 jest bezpieczne zarówno dla ciężarnej jak i dla płodu” — podaje NIZP PZH.
Dane te są istotne dlatego, że sama ciąża należy do czynników zwiększających ryzyko poważniejszego przebiegu zakażenia SARS-CoV-2. Szczepienie ma przede wszystkim zmniejszyć prawdopodobieństwo ciężkiego przebiegu choroby, hospitalizacji oraz powikłań.
Amerykańskie College of Obstetricians and Gynecologists w swoim harmonogramie szczepień dla ciężarnych na 2026 r. wskazuje, że szczepienie przeciw COVID-19 może być wykonywane w każdym wieku ciążowym.
„Robust data continue to demonstrate that pregnant (…) people are at increased risk for adverse outcomes from COVID-19 infections” — podkreślił prezes ACOG Steven J. Fleischman w marcu 2026 r.
W którym trymestrze można przyjąć dawkę?
Polski komunikat dotyczący sezonu 2026/2027 nie wskazuje osobnego ograniczenia do konkretnego trymestru. Aktualne materiały dotyczące szczepień w ciąży traktują szczepienie przeciw COVID-19 jako możliwe podczas ciąży, a rekomendacje ACOG dopuszczają podanie dawki w każdym wieku ciążowym.
W praktyce termin może zależeć od:
- aktualnego tygodnia ciąży,
- wcześniejszego zakażenia SARS-CoV-2,
- chorób współistniejących,
- przyjmowanych leków i leczenia immunosupresyjnego,
- planowanych innych szczepień,
- terminu porodu,
- dostępności szczepionki w danym punkcie.
Jeżeli termin rozwiązania jest już bliski, przed wizytą warto sprawdzić również organizacyjne kwestie związane z wybraną porodówką. Przydatna jest lista 7 rzeczy do ponownego sprawdzenia przed wyjazdem do szpitala.
Czy szczepienie chroni również dziecko?
To jeden z powodów, dla których kobiety ciężarne zostały wymienione w aktualnym komunikacie jako grupa szczególnie rekomendowana do szczepienia. Ministerstwo Zdrowia wskazuje wprost na zmniejszenie ryzyka ciężkiego COVID-19 u niemowląt.
Mechanizm polega na przekazywaniu przez łożysko przeciwciał matczynych wytworzonych po szczepieniu. Ochrona nie jest absolutna i z czasem słabnie, ale badania obserwacyjne wykazały mierzalne zmniejszenie ryzyka COVID-19 u najmłodszych dzieci.
Według zestawienia NIZP PZH jedno z badań z 2022 r. wykazało około 61-procentowe zmniejszenie ryzyka hospitalizacji niemowlęcia z powodu COVID-19, gdy matka była zaszczepiona w ciąży. Inne dane wskazywały na redukcję ryzyka zachorowania u niemowląt o około 47–56 proc.
To ochrona pośrednia — szczepiona jest kobieta, ale powstałe przeciwciała mogą zapewnić dziecku dodatkową ochronę w pierwszych miesiącach życia.
COVID-19 i grypa: czy szczepionki można podać razem?
Tak. Ministerstwo Zdrowia w komunikacie na sezon 2026/2027 zaznacza, że jednoczesne podanie szczepionki przeciw COVID-19 i sezonowej szczepionki przeciw grypie jest uznawane za bezpieczne i powszechnie rekomendowane.
Szczepionkę przeciw COVID-19 można również podawać przed innymi szczepieniami lub po nich bez obowiązkowego odstępu, w tym w odniesieniu do szczepień zalecanych kobietom ciężarnym.
Nie oznacza to jednak, że każda ciężarna powinna automatycznie otrzymać wszystkie preparaty podczas jednej wizyty. Kalendarz może obejmować również szczepienie przeciw grypie, krztuścowi czy RSV, dlatego harmonogram najlepiej ustalić na podstawie tygodnia ciąży i aktualnych polskich wskazań dla poszczególnych preparatów.
Gdzie zaszczepić się przeciw COVID-19 jesienią 2026?
Szczepienie COVID-19 w ciąży 2026 można wykonać w przychodniach POZ. Dorośli mogą korzystać również z punktów szczepień działających w aptekach ogólnodostępnych, które podpisały odpowiednią umowę z NFZ.
Największa zmiana organizacyjna polega na tym, że nie trzeba wcześniej czekać na wystawienie e-skierowania. Pacjent zapisuje się bezpośrednio w punkcie szczepień.
Ministerstwo zapowiedziało osobny komunikat dotyczący uruchomienia Centralnej e-Rejestracji oraz możliwości zapisów przez IKP lub mojeIKP. Na dzień publikacji komunikatu, czyli 7 września 2026 r., podstawową ścieżką pozostawał więc kontakt bezpośrednio z placówką.
Szczepionki dla dorosłych punkty mogą zamawiać od 11 września 2026 r., a termin faktycznego rozpoczęcia szczepień zależy od dostaw do poszczególnych placówek.
Dlatego nie należy zakładać, że 11 września szczepienie będzie już dostępne w każdym POZ i każdej aptece.
Ile kosztuje szczepienie?
Dla osób posiadających prawo do świadczeń finansowanych ze środków publicznych preparaty zapewnia Minister Zdrowia, a kwalifikację i wykonanie szczepienia finansuje NFZ.
Osoby bez takiego uprawnienia nie otrzymają bezpłatnie szczepionki zakupionej przez resort. Jeżeli preparat będzie dostępny komercyjnie w aptekach, mogą kupić go samodzielnie i wykonać szczepienie odpłatnie w punkcie oferującym taką usługę.
Jak wygląda kwalifikacja przed szczepieniem w ciąży?
Przed podaniem preparatu personel medyczny przeprowadza kwalifikację i sprawdza przede wszystkim aktualny stan zdrowia oraz ewentualne przeciwwskazania.
W sezonie 2026/2027 nie obowiązuje wcześniejszy kwestionariusz przesiewowy stosowany w poprzednich etapach programu. Informacja o kwalifikacji i podaniu dawki musi natomiast zostać wpisana do elektronicznej Karty Szczepień.
Przed wizytą warto poinformować osobę kwalifikującą o:
- tygodniu ciąży i przewidywanym terminie porodu,
- gorączce lub aktualnej ostrej infekcji,
- wcześniejszych ciężkich reakcjach alergicznych,
- wcześniejszych niepożądanych reakcjach po szczepieniach,
- chorobach przewlekłych,
- lekach wpływających na odporność,
- niedawnym zakażeniu COVID-19,
- innych szczepieniach zaplanowanych na najbliższe tygodnie.
Jeśli termin porodu przypada na najbliższe tygodnie, przy planowaniu wizyt może przydać się również wcześniejszy poradnik o tym, dlaczego przed porodem trzeba ponownie sprawdzić działalność wybranej porodówki.
Jakich reakcji można spodziewać się po szczepieniu?
Najczęściej zgłaszane działania niepożądane szczepionek przeciw COVID-19 obejmują ból lub obrzęk w miejscu wkłucia, zmęczenie, ból głowy, bóle mięśni i stawów, dreszcze oraz gorączkę.
Samo wystąpienie takich objawów nie oznacza powikłania ciąży. Jeżeli jednak po szczepieniu pojawiają się objawy nasilone, utrzymujące się lub nietypowe dla zwykłego odczynu poszczepiennego, ciężarna powinna skontaktować się z lekarzem.
Szczególnej oceny wymagają niezależnie od niedawnego szczepienia takie objawy jak silny ból brzucha, krwawienie z dróg rodnych, duszność, utrata przytomności czy wyraźne osłabienie lub brak ruchów płodu w okresie, gdy są już regularnie odczuwane. Nie należy automatycznie przypisywać ich szczepieniu.
FAQ — szczepienie przeciw COVID-19 w ciąży jesienią 2026
Czy kobieta w ciąży może zaszczepić się przeciw COVID-19 jesienią 2026?
Tak. Kobiety ciężarne zostały wprost wymienione przez Ministerstwo Zdrowia jako grupa, dla której szczepienie w sezonie 2026/2027 jest szczególnie rekomendowane.
Jaka szczepionka będzie podawana ciężarnym?
W publicznym programie dla osób w wieku co najmniej 12 lat stosowana jest szczepionka Spikevax XFG w dawce 50 mikrogramów/0,5 ml.
Ile dawek trzeba przyjąć?
Standardowo jedna dawka sezonowa, niezależnie od wcześniejszych szczepień i przebytych zakażeń. Osoby z ciężkim niedoborem odporności mogą kwalifikować się do dodatkowej dawki po minimum dwóch miesiącach — decyzję podejmuje lekarz.
Czy potrzebne jest e-skierowanie?
Nie. W sezonie 2026/2027 szczepienia są wykonywane bez e-skierowania. Zapis odbywa się bezpośrednio w punkcie szczepień.
Czy szczepienie jest bezpłatne?
Tak, dla osób mających prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Szczepionkę zapewnia Minister Zdrowia, a koszt kwalifikacji i wykonania świadczenia pokrywa NFZ.
Czy można jednocześnie zaszczepić się przeciw grypie i COVID-19?
Tak. Aktualny komunikat Ministerstwa Zdrowia wskazuje, że jednoczesne podanie obu szczepionek jest bezpieczne i rekomendowane.
Czy wcześniejsze przechorowanie COVID-19 wyklucza szczepienie?
Nie. Dla osób od 12. roku życia schemat sezonowy obejmuje jedną dawkę niezależnie od wcześniejszych zakażeń SARS-CoV-2.
Czy szczepienie może chronić również noworodka?
Badania obserwacyjne wskazują na przekazywanie przeciwciał matczynych oraz niższe ryzyko COVID-19 i hospitalizacji z jego powodu u części niemowląt urodzonych przez zaszczepione matki. Ministerstwo Zdrowia wskazuje ochronę niemowlęcia przed ciężkim przebiegiem jako jeden z powodów szczególnej rekomendacji szczepień ciężarnych.
Co zrobić przed sezonowym szczepieniem?
Najpierw trzeba sprawdzić, czy wybrany POZ lub apteka otrzymały już szczepionkę COVID-19 2026/2027 i prowadzą zapisy. Następnie podczas kwalifikacji należy podać tydzień ciąży, aktualne choroby, przyjmowane leki oraz informacje o wcześniejszych reakcjach poszczepiennych.
Nowy sezon przynosi więc trzy konkretne zmiany dla pacjentek: aktualizację preparatu do XFG, brak obowiązkowego e-skierowania oraz ponowne jednoznaczne wskazanie ciężarnych jako grupy szczególnie rekomendowanej do szczepienia. Warto sprawdzić dostępność dawki bezpośrednio w swoim POZ, ponieważ data pierwszych szczepień zależy od faktycznej dostawy preparatu do danego punktu.
Przeczytaj także inne przydatne materiały na stronie urazyokoloporodowe.pl. Znajdziesz tam ważne informacje o urazach okołoporodowych, możliwych powikłaniach, diagnostyce, leczeniu oraz prawach rodziców. Polecamy również przeczytać: Ciężkość i „kulka” w pochwie po porodzie: kiedy może chodzić o obniżenie narządów miednicy
