Narzędzie nie zostało uruchomione — skrypt strony się nie wczytał. Odśwież stronę, a jeśli to nie pomoże, wyłącz blokowanie skryptów dla tej witryny.
W karcie porodu i wypisie noworodka bywa kilkadziesiąt skrótów, których nikt rodzicom nie tłumaczy. Poniżej 123 haseł z wyjaśnieniem, co dany zapis oznacza i o co warto dopytać lekarza.
A
Ciągły uproszczony zapis czynności bioelektrycznej mózgu prowadzony przy łóżku dziecka.
Przejściowe przyspieszenie tętna płodu o co najmniej 15 uderzeń na minutę — cecha zapisu prawidłowego.
Metoda uzupełniająca KTG, analizująca odcinek ST elektrokardiogramu płodu. Interpretowana wyłącznie razem z KTG.
Utrwalona skłonność do układania się w jedną stronę, prowadząca do spłaszczenia główki.
B
Badanie z kropli krwi pobranej z pięty, wykrywające rzadkie choroby wrodzone przed wystąpieniem objawów.
Badanie reakcji ucha wewnętrznego na dźwięk, wykonywane u każdego noworodka przed wypisem.
Wskaźnik niedoboru zasad we krwi, zapisywany liczbą ujemną. Mówi o czasie trwania niedotlenienia więcej niż samo pH.
Przerwa w oddychaniu powyżej 20 sekund lub krótsza ze spadkiem tętna albo saturacji.
Barwnik powodujący żółtaczkę; próg leczenia zależy od doby życia i dojrzałości dziecka.
Przedłużające się zwolnienie tętna płodu poniżej 110 uderzeń na minutę — przy pogłębianiu sytuacja nagląca.
C
Ucisk na dno macicy przez brzuch rodzącej — metoda niezalecana i rzadko odnotowywana w dokumentacji.
Operacja zaplanowana przed rozpoczęciem skurczów, zwykle po ukończeniu 39. tygodnia ciąży.
Operacyjne ukończenie porodu z powodu zagrożenia, z kategoriami pilności i ściśle dokumentowaną osią czasu.
Niezarośnięty fragment czaszki niemowlęcia, będący jednocześnie oknem do badania USG mózgu.
Nieinwazyjne wsparcie oddechowe stałym dodatnim ciśnieniem, najczęstsze u wcześniaków w pierwszych dobach.
Badania krwi oceniające zakażenie u noworodka; CRP narasta z opóźnieniem, dlatego powtarza się oznaczenia.
D
Zwolnienia tętna płodu opóźnione względem skurczu, wiązane z upośledzonym przepływem przez łożysko.
Zwolnienia tętna płodu zsynchronizowane ze skurczem macicy, zwykle uznawane za zjawisko łagodne.
Zwolnienia tętna płodu o zmiennym kształcie, wiązane najczęściej z okresowym uciskiem pępowiny.
Napadowe wyładowania w mózgu noworodka, często o nietypowym obrazie wymagającym potwierdzenia zapisem EEG.
Powikłanie porodu, w którym bark dziecka zatrzymuje się za spojeniem łonowym po urodzeniu główki.
E
Pozaustrojowe natlenianie krwi w skrajnej niewydolności oddechowej lub krążeniowej.
Pełny zapis czynności bioelektrycznej mózgu z wielu odprowadzeń, dokładniejszy od aEEG.
Opisowe podsumowanie przebiegu leczenia z uzasadnieniem podjętych decyzji.
F
Naświetlanie skóry dziecka światłem przekształcającym bilirubinę w postać łatwiej wydalaną.
G
Badanie równowagi kwasowo-zasadowej podające pH, BE, pCO2 i mleczany — najcenniejszy pojedynczy wynik z porodu.
Podwyższona temperatura rodzącej, przyspieszająca tętno płodu i bywająca objawem zakażenia.
H
Skrót oznaczający tydzień ciąży w chwili porodu; punkt odniesienia dla norm i wieku skorygowanego.
Uszkodzenie mózgu noworodka po niedoborze tlenu w okresie okołoporodowym, oceniane w skali Sarnat.
Obniżony poziom glukozy u noworodka, częsty u wcześniaków i dzieci matek z cukrzycą.
Kontrolowane obniżenie temperatury ciała noworodka po ciężkim niedotlenieniu, wdrażane w ściśle określonym oknie czasowym.
Zahamowanie wzrastania płodu, najczęściej z niewydolności łożyska; wymaga częstszego monitorowania.
I
Międzynarodowa klasyfikacja chorób; kod bywa dokładniejszy niż słowny opis rozpoznania.
Wywołanie czynności skurczowej lekami, cewnikiem balonowym lub przebiciem pęcherza płodowego.
Zamknięte stanowisko utrzymujące temperaturę i wilgotność oraz umożliwiające ciągłe monitorowanie noworodka.
Wprowadzenie rurki do tchawicy w celu wentylacji mechanicznej lub podania leków do dróg oddechowych.
Krwawienie do układu komorowego mózgu, najczęstsze u wcześniaków w pierwszych dobach życia.
K
Układanie dziecka skórą do skóry na klatce piersiowej rodzica; stabilizuje funkcje życiowe i wspiera laktację.
Żywienie wcześniaka pokarmem matki, zwykle rozpoczynane od odciągania i karmienia sondą.
Dokument wydawany przy wypisie z rozpoznaniami, przebiegiem leczenia i zaleceniami.
Dokument z godzinowym zapisem parametrów życiowych, stanu pacjenta i wykonanych czynności.
Dokument z lekami, dawkami i godzinami podania oraz podpisami zlecających i wykonujących.
Dokument anestezjologiczny z przebiegiem znieczulenia i parametrami zapisywanymi co kilka minut.
Narzędzie obejmujące główkę dziecka z dwóch stron, używane do szybkiego ukończenia porodu.
Niszczenie krwinek dziecka przez przeciwciała matki przy niezgodności grup krwi.
Wspólna narada kilku lekarzy nad rozpoznaniem lub leczeniem, zakończona wpisem do dokumentacji.
Utrwalone przechylenie głowy z obrotem twarzy w przeciwną stronę, zwykle po skróceniu mięśnia szyi.
Twarde, niebolesne zgrubienie w mięśniu szyi po urazie porodowym, zwykle wchłaniające się samoistnie.
Rozlane wynaczynienie krwi pod czepcem ścięgnistym, mogące obejmować całą czaszkę i prowadzić do wstrząsu.
Wynaczynienie krwi pod okostną, ograniczone do jednej kości czaszki; wchłania się nawet kilka tygodni.
Nadmierna utrata krwi po urodzeniu dziecka, najczęściej z powodu braku obkurczenia macicy.
Dokumentacja zbiorcza oddziału z wpisami o kolejnych porodach, godzinami i składem zespołu.
Jednoczesny zapis czynności serca płodu i skurczów macicy — podstawowy dokument oceny przebiegu porodu.
Nadmierne zakwaszenie krwi z niskim pH i ujemnym BE, wskazujące na przedłużający się niedobór tlenu.
Zakwaszenie krwi z podwyższonym pCO2 przy zaburzonej wymianie gazowej, zwykle krótkotrwałe.
L
Umiejscowienie łożyska zamykające ujście szyjki macicy; przy postaci centralnej konieczne cięcie cesarskie.
M
Masa urodzeniowa znacznie powyżej normy, zwiększająca ryzyko dystocji barkowej.
Przygięcie ud rodzącej do brzucha jako pierwsze działanie przy zaklinowaniu barków dziecka.
Niewydolność oddechowa po dostaniu się smółki do dróg oddechowych przed porodem lub w jego trakcie.
Produkt beztlenowej przemiany materii; ich stężenie rośnie proporcjonalnie do nasilenia i czasu niedotlenienia.
Trwałe zaburzenia ruchu i postawy po niepostępującym uszkodzeniu rozwijającego się mózgu.
N
Chirurgiczne nacięcie krocza w drugim okresie porodu, dziś wykonywane tylko przy konkretnych wskazaniach.
Spoczynkowe napięcie mięśni dziecka; utrwalona hipotonia lub hipertonia bywa pierwszym sygnałem zaburzeń.
Zapalenie i martwica ściany jelita u noworodka, występujące głównie u wcześniaków.
Niedobór tlenu u płodu przed urodzeniem, podejrzewany na podstawie KTG i badań przepływów.
O
Powietrze w jamie opłucnej uciskające płuco; powoduje nagłe pogorszenie wydolności oddechowej.
Pęknięcie pęcherza płodowego i wypływ płynu owodniowego; od tej chwili liczy się czas bez wód.
Wrodzone automatyczne reakcje ruchowe noworodka; liczy się obecność, symetria i czas zaniku.
Hormon podawany w kroplówce dla wywołania lub wzmocnienia skurczów; wymaga równoległego monitorowania KTG.
Drobne wahania tętna płodu odzwierciedlające sprawność jego układu nerwowego — jeden z kluczowych parametrów zapisu.
Oplecenie pępowiny wokół szyi lub tułowia dziecka — częste i zwykle nieszkodliwe.
P
Graficzna karta przebiegu porodu z rozwarciem, położeniem główki i podanymi lekami w osi czasu.
Prężność dwutlenku węgla we krwi — parametr sterujący ustawieniami wsparcia oddechowego.
Wynik kwasowości krwi pobranej z pępowiny tuż po porodzie — najbardziej obiektywny wskaźnik stanu metabolicznego noworodka.
Dokument z oczekiwaniami rodzącej, będący częścią dokumentacji medycznej.
Ułożenie dziecka, w którym częścią przodującą są pośladki lub nóżki zamiast główki.
Uszkodzenie górnej części splotu ramiennego z charakterystycznym ustawieniem ręki przy zachowanym ruchu palców.
Uszkodzenie dolnej części splotu ramiennego z osłabieniem chwytu i brakiem ruchów palców.
Osłabienie mięśni jednej połowy twarzy po ucisku nerwu w czasie porodu, widoczne przy płaczu.
Punktowa ocena stanu płodu łącząca KTG z obserwacją ruchów, napięcia i ilości płynu owodniowego.
Urządzenie wykorzystujące podciśnienie do wspomożenia urodzenia dziecka w drugim okresie porodu.
Miękki obrzęk tkanek głowy przekraczający szwy czaszkowe, ustępujący samoistnie w kilka dni.
Faza od pełnego rozwarcia do urodzenia dziecka trwająca dłużej niż przyjęte granice czasowe.
Oddzielenie łożyska od ściany macicy przed urodzeniem dziecka, przerywające wymianę tlenu.
Ocena przepływu krwi w pępowinie i naczyniach płodu; kluczowy jest trend w serii badań.
Pomiar saturacji na ręce i nodze noworodka przed wypisem, wykrywający krytyczne wady serca.
Uszkodzenie istoty białej mózgu wokół komór, jedna z częstszych zmian wiązanych z mózgowym porażeniem dziecięcym.
R
Niewydolność oddechowa noworodka z niedoboru surfaktantu, występująca głównie u wcześniaków.
Fizjoterapia wspierająca rozwój ruchowy niemowlęcia; nie wymaga postawionego rozpoznania.
Czynności podejmowane, gdy noworodek nie oddycha wydolnie po urodzeniu; kluczowe są minuty od urodzenia.
Badanie obrazowe mózgu dokładniejsze od USG, o dużej wartości rokowniczej po niedotlenieniu okołoporodowym.
Choroba siatkówki u dzieci urodzonych przedwcześnie, wymagająca badań kontrolnych w wyznaczonych terminach.
Badanie radiologiczne płuc przy zaburzeniach oddychania, wykonywane przy łóżku dziecka.
S
Wysycenie hemoglobiny tlenem mierzone czujnikiem na skórze; w pierwszych minutach życia rośnie stopniowo.
Niebieskawe zabarwienie skóry z niedostatecznego wysycenia krwi tlenem; kluczowe jest odróżnienie obwodowej od centralnej.
Ocena noworodka w 1., 5. i 10. minucie życia w pięciu kategoriach. Wyjaśniamy, co znaczą kolejne liczby i kiedy wynik wymaga dopytania.
Metoda oceny dojrzałości noworodka, gdy wiek ciążowy nie jest pewny. Wynik podaje się w tygodniach.
Klasyfikacja ciężkości martwiczego zapalenia jelit u noworodka — od podejrzenia po postać wymagającą operacji.
Punktowa ocena niewydolności oddechowej noworodka, powtarzana co kilka godzin dla śledzenia zmian.
Cykliczna punktowa ocena objawów odstawiennych u noworodka, od której zależy decyzja o leczeniu.
Czterostopniowa klasyfikacja krwawień dokomorowych widocznych w USG przezciemiączkowym u noworodka.
Trzystopniowa ocena ciężkości encefalopatii u noworodka. Od stopnia zależy kwalifikacja do hipotermii leczniczej.
Punktowa ocena zaburzeń oddychania u noworodka — im więcej punktów, tym cięższy stan. Wyjaśniamy pięć ocenianych objawów.
Uszkodzenie nerwów kończyny górnej powstające przez rozciągnięcie w czasie porodu; objawia się asymetrią ruchu rąk.
Substancja utrzymująca pęcherzyki płucne otwarte; u wcześniaków podawana bezpośrednio do dróg oddechowych.
Zgoda udzielona po zrozumiałej informacji o postępowaniu, następstwach i alternatywach.
T
Przyspieszenie tętna płodu powyżej 160 uderzeń na minutę, często związane z gorączką lub zakażeniem.
Przedporodowe badanie KTG w spoczynku. Zapis reaktywny to obecność akceleracji spełniających kryteria.
Łagodne, przemijające zaburzenie oddychania z opóźnionego wchłaniania płynu płucnego, częstsze po cięciu cesarskim.
U
Fizjologiczne zmniejszenie masy ciała w pierwszych dobach; najniższa masa zwykle w trzeciej dobie.
Badanie ultrasonograficzne mózgu noworodka przez ciemiączko, możliwe do wykonania przy łóżku dziecka.
W
Dziecko urodzone przed ukończeniem 37. tygodnia ciąży; grupę dzieli się według tygodnia i masy urodzeniowej.
Wiek dziecka liczony od spodziewanego terminu porodu; punkt odniesienia dla oceny kamieni milowych.
Punktowa ocena dojrzałości szyjki macicy, decydująca o sposobie prowadzenia indukcji porodu.
Przemieszczenie pępowiny przed część przodującą dziecka po pęknięciu pęcherza — stan najpilniejszy.
Z
Zapalenie błon płodowych i płynu owodniowego, częste po dłuższym odpływaniu wód płodowych.
Stan noworodka po niedoborze tlenu, rozpoznawany na podstawie Apgar, gazometrii, objawów neurologicznych i pracy narządów.
Obraz KTG z niemal płaską linią tętna — bywa fazą snu płodu, ale przedłużający się należy do sygnałów alarmowych.
Sytuacja szkodliwa lub potencjalnie szkodliwa dla pacjenta, zgłaszana w wewnętrznym systemie placówki.
Rzadszy niż obojczyk uraz kostny, powstający przy trudnym urodzeniu barków lub porodzie miednicowym.
Najczęstszy uraz kostny okresu okołoporodowego, goi się szybko, ale wymaga wykluczenia uszkodzenia splotu ramiennego.
Uśmierzanie bólu porodowego lekami podawanymi przez cewnik do przestrzeni zewnątrzoponowej.
Zażółcenie skóry noworodka z podwyższonej bilirubiny; fizjologiczna pojawia się po pierwszej dobie.
Nie znaleziono hasła. Spróbuj wpisać sam skrót, na przykład BE albo HIE.
