Postępowanie z noworodkiem zaraz po urodzeniu – co powinnaś wiedzieć?
Narodziny są stanem szczególnym nie tylko dla matki, ale także dla dziecka. Noworodek będący do tej pory w łonie matki, teraz musi zaadaptować się do zupełnie nowego środowiska. W ciągu 4-6 godzin po porodzie rozprężają się płuca dziecka, zaczyna funkcjonować przewód pokarmowy. Maluch rozpoczyna życie pozamaciczne, a odpowiednie z nim postępowanie pozwala zarówno jemu, jak i matce bezpiecznie przejść przez etap przyzwyczajania się do tych zupełnie nowych dla niego warunków. Wpływa także na powodzenie karmienia piersią i prawidłowy rozwój laktacji.
Postępowanie z noworodkiem zaraz po urodzeniu – odśluzowanie noworodka
Odśluzowanie noworodka jest to zabieg odessania wydzieliny z jamy ustnej, gardła i nosa. Czynność ta udrażnia drogi oddechowe i ułatwia noworodkowi złapanie pierwszego oddechu. Zdrowy noworodek po porodzie sposobem naturalnym nie wymaga tego zabiegu.
Postępowanie z noworodkiem zaraz po urodzeniu – po porodzie naturalnym
Tuż po narodzinach, jeszcze przed przecięciem pępowiny, położna powinna ułożyć dziecko na piersi i brzuchu matki (tak zwany kontakt „skóra przy skórze”). To wyjątkowa chwila i właśnie od niej zaczyna się rodzić więź między maluchem, a matką. Jej zapach może obudzić u noworodka odruch ssania, a jej flora bakteryjna wpływa pozytywnie na odporność. Głos, dotyk i zapach matki uspokoją malucha i pomogą łatwiej przebrnąć przez pierwsze, trudne minuty w nowych warunkach.
Kontakt ten powinien pozostać niezakłócony przez dwie godziny, nie krócej niż do zakończenia pierwszego karmienia piersią.
Postępowanie z noworodkiem zaraz po urodzeniu – po cesarskim cięciu
W przeciwieństwie do dzieci urodzonych sposobem naturalnym, przy cesarskim cięciu zmiana środowiska jest nagła i może przysporzyć maluszkowi stresu. By złagodzić nieco dezorientację tą zmianą, istotne jest „pobudzanie dotykowe” – masaż, przytulanie, głaskanie malucha. Umożliwia to doskonalenie i rozwój układu nerwowego noworodka. Zapewnia mu też poczucie bezpieczeństwa.
W przypadku zastosowania cesarskiego cięcia, opóźniony jest kontakt dziecka z matką, dlatego kiedy mama poddana cesarskiemu cięciu nie może od razu przytulić swojej pociechy, jej rolę tymczasowo może przejąć tata. Ojcowska mikroflora bakteryjna jest bliższa noworodkowi niż szpitalna, a jego bliskość dobrze wpłynie na samopoczucie maluszka.
Postępowanie z noworodkiem zaraz po urodzeniu – karmienie piersią
Zdrowy noworodek przejawia odruch szukania – próbuje dopełznąć do piersi i szuka brodawki. Zadaniem położnej jest dopilnowanie, by pierwszy kontakt matki z dzieckiem odbył się prawidłowo. Pomóc w przystawieniu do piersi i udzielić w tej sprawie instruktażu. Jeśli wszystko przebiega bez zakłóceń, położna powinna zostawić rodziców z dzieckiem, ale okresowo kontrolować proces adaptacji noworodka i sposób ssania. Do tych czynności należy sprawdzanie aktywności dziecka, koloru skóry i temperatury ciała.
Po zakończeniu kontaktu „skóra do skóry”.
Następuje wówczas szereg rutynowych czynności przewidzianych w opiece nad zdrowym noworodkiem. Mierzy się masę ciała dziecka, obwód głowy i klatki piersiowej, następuje profilaktyczne podanie witaminy K odpowiadającej za prawidłowe krzepnięcie krwi (jej niedobór może bowiem prowadzić do choroby krwotocznej noworodków). Wtedy też ubiera się noworodka.
