Wewnątrzmaciczne obumarcie płodu, czyli ciąża obumarła jest traumatycznym przeżyciem dla kobiety. Obumarcie płodu jest to stan, w którym dochodzi do śmierci dziecka w łonie matki.
Głównych przyczyn niegenetycznych martwych urodzeń wymienia się:
- choroby matki
- zakażenia matki i płodu
- powikłania położnicze, takie jak odklejenie łożyska lub krwotok płodowo-matczyny
Obumarcie płodu – choroby matki
Przyczynami ciąży obumarłej mogą być choroby matki:
- nadciśnienie tętnicze
- cukrzyca
- przewlekła choroba nerek
- wady serca
- niedoczynność tarczycy
Mogą do niej doprowadzić także wady macicy lub szyjki macicy np.:
- macica dwurożna
- mięśniaki
- uszkodzenia szyjki macicy
- niewydolność szyjki macicy
jak również zaburzenia hormonalne, zaburzenia o podłożu immunologicznym (przede wszystkim zespół antyfosfolipidowy).
Obumarcie płodu – czynniki zewnętrzne
Nie bez znaczenia są czynniki zewnętrzne, takie jak:
- złe odżywianie
- używki – alkohol, nikotyna
- promieniowanie rentgenowskie
- niektóre leki
- ciężka praca fizyczna np. dźwiganie ciężkich przedmiotów
- stres
- wstrząs psychiczny
Obumarcie płodu – objawy
Pierwszym objawem wewnątrzmacicznego obumarcia płodu jest zwykle brak odczuwania ruchów dziecka przez matkę. Inne niepokojące objawy to:
- zmniejszający się obwód brzucha
- zatrzymanie wzrostu piersi
- zmniejszenie się masy ciała
- zniknięcie zasinienia i rozpulchnienia narządów płciowych
- Ciężarna może mieć także uczucie bezwładnego ciężaru w brzuchu
- Jeśli jest to ciąża donoszona po 37 tygodniu jej trwania płyn owodniowy jest zielony lub brunatny
Najważniejszymi elementami diagnostyki niegenetycznych przyczyn martwego porodu pozostają autopsja perinatalna i badanie histopatologiczne łożyska.
Obumarcie płodu – autopsja
W przypadku poszukiwania przyczyny niegenetycznej obumarcia płodu najbardziej wiarygodnym badaniem poznającym określić, co tak naprawdę się stało jest autopsja czyli sekcja zwłok. Dzięki autopsji możliwe jest rozpoznanie:
- zakażenia
- niedokrwistości
- niedotlenienia
Obumarcie płodu – badanie histopatologiczne
Przy ustalaniu przyczyn śmierci nienarodzonego dziecka równie pomocne jest badanie histopatologiczne łożyska i najlepiej jeśli jest ono wykonane przez patologa wyspecjalizowanego w anatomopatologii perinatalnej. Badanie histopatologiczne płodu polega na przeanalizowaniu tkanki pod mikroskopem.
Obumarcie płodu – pozostałe badania
Aby poznać przyczynę śmierci dziecka rodzice powinni wyrazić zgodę na przeprowadzenie badania łożyska.
Jeśli rodzina sprzeciwia się badaniu z pobudek religijnych bądź innych, lekarz w celu poznania przyczyny zgonu może rozważyć pośmiertne badanie za pomocą rezonansu magnetycznego.
Niezależnie od wszystkiego wykonuje się:
- test Kleihauera – Betkego lub cytometrię przepływową
- pośredni test Coombsa na obecność alloimmunizacji
- badanie serologiczne w kierunku parwowirozy
Należy również rozważyć badanie w kierunku kiły oraz badanie toksykologiczne.
Ocenę jamy macicy zaleca się w przypadku:
- przedwczesnego pęknięcia błon płodowych
- porodu przedwczesnego
- nagłego odklejenia łożyska
- niewydolności szyjki macicy
