Encefalopatia niedotlenieniowo-niedokrwienna jest synonimem dawniej stosowanych określeń „uraz okołoporodowy” czy „perinatalna asfiksja”.
Encefalopatia niedotlenieniowo-niedokrwienna należy do chorób okresu noworodkowego, której konsekwencje wynikające z uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego mogą prowadzić do:
- przejściowych zaburzeń neurologicznych
- trudności w nauce
- dziecięcego porażenia mózgowego
- napadów padaczki
- czy nawet śmierci mózgu
Główną przyczyną niedotlenienia płodu lub noworodka jest zmniejszone ciśnienie parcjalne tlenu we krwi (hipoksemia), prowadzące do jego niedoboru w tkankach (hipoksja).
Niedotlenienie noworodka rozwija się w następstwie działania licznych czynników ze strony matki, płodu oraz łożyska i najczęściej stwierdza się je u niedotlenionego, donoszonego noworodka lub urodzonego z ciąży przenoszonej.
Do rozpoznania niedotlenienia okołoporodowego i postawienia diagnozy upoważnia lekarza stwierdzenie:
- kwasicy we krwi pępowinowej pH <7,1
- niskiej punktacji Apgar w 5 minucie życia
- smółki w płynie owodniowym
- nieprawidłowego zapisu KTG
- konieczności resuscytacji noworodka po urodzeniu
Jeżeli podejrzewasz, że doszło do błędu medycznego przy porodzie skutkującego niedotlenieniem u Twojego dziecka niezwłocznie skontaktuj się z Krajowym Rejestrem Osób Poszkodowanych. Bezpłatnie przeanalizujemy Twoją dokumentację szpitalną dając Ci odpowiedź na pytanie: czy przyczyną encefalopatii niedotlenieniowo-niedokrwiennej Twojego nowonarodzonego dziecka był błąd medyczny przy porodzie?
Jeśli doszło do błędu medycznego przy porodzie Twojemu dziecku należy się odszkodowanie, zadośćuczynienie i renta.
Niedotlenienie noworodka, a uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego
Niedotlenieniowo-niedokrwienne uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego spowodowane są:
- okołoporodowym urazem biochemicznym
- stresem oksydacyjnym
- działaniem wolnych rodników
Ważnymi oznakami klinicznymi niedotlenienia noworodka są:
- zaburzenia świadomości (nadpobudliwość, letarg lub śpiączka)
- napady drgawkowe
- niewydolność narządowa
Zaburzenia te mogą wystąpić już w pierwszych godzinach po urodzeniu.
Objawy encefalopatii u noworodków donoszonych zależą od stopnia jej nasilenia. Wyróżnia się encefalopatię:
- łagodną
- umiarkowaną
- ciężką
Niedotlenienie noworodka – łagodna Encefalopatia
Łagodna encefalopatia charakteryzuje się:
- pobudzeniem
- bardzo żywą aktywnością spontaniczną
- dużą nadwrażliwością na bodźce
- prawidłowym napięciem mięśniowym
- niezaburzonymi reakcjami na światło, dźwięk, ból
- wygórowanymi odruchami głębokimi
- bardzo nasilonym odruchem Moro
- brakiem drgawek
- zaburzeniami oddychania
- zaburzeniami odruchu ssania
- zaburzeniami połykania
- poszerzeniem źrenic
- prawidłową perystaltyką jelitową
- przyspieszeniem akcji serca
- przyspieszeniem oddechu
Badanie elektroencefalograficzne wykonane w tym stadium encefalopatii jest prawidłowe. Taki stan (najbardziej nasilony w pierwszej dobie) może trwać kilka dni, aż do całkowitego ustąpienia objawów. Rokowanie najczęściej jest pomyślne.
Niedotlenienie noworodka – umiarkowana Encefalopatia
Umiarkowana encefalopatia cechuje się:
- obniżonym stanem świadomości (podsypianie)
- słabą reakcją na bodźce
- obniżonym napięciem mięśniowym
- wąskimi źrenicami, co wskazuje na wzrost ciśnienia śródczaszkowego
- występowaniem objawu oczu lalki, co wskazuje na uszkodzenie pnia mózgu
- wygórowanymi odruchami głębokimi
- osłabionymi odruchami chwytnymi
- osłabionym odruchem Moro
- zaburzeniami ssania
- zaburzeniami połykania
- bradykardią
- biegunką w następstwie zwiększonej perystaltyki
- zaburzeniami oddychania w postaci okresowych bezdechów.
Objawy utrzymują się przez 3 doby. Często występują drgawki, zwykle o charakterze automatyzmów oralnych, jazdy na rowerze, wiosłowania (napady subtelne). W badaniu elektroencefalograficznym widoczny jest niski woltaż, ciągłe fale Δ i τ, często zaburzenia napadowe.
Rokowanie co do dalszego prawidłowego rozwoju psychoruchowego dzieci często jest niepomyślne. Zdarzają się zgony noworodków w następstwie niewydolności oddechowej i napadów drgawkowych.
Niedotlenienie noworodka – ciężka Encefalopatia
Ciężka encefalopatia w pierwszych 12 godzinach objawia się:
- nasilonymi zaburzeniami świadomości noworodka, który jest w stadium głębokiego stuporu lub śpiączki
- brakiem reakcji na bodźce zewnętrzne
- hipotonią
- brakiem odruchu Moro
- brakiem odruchu ssania
- brakiem odruchu połykania
- zaburzeniami oddychania (często)
- ciężką bradykardią
- brakiem reakcji źrenic na światło
- niewystępowaniem objawu oczu lalki
- ułożeniem odmóżdżeniowym
W następnych 12 godzinach u części noworodków stwierdza się:
- pozorny wzrost poziomu czujności
- nasilone drżenia
- trudne do opanowania drgawki (u 20%).
Następnie ponownie pojawiają się stupor i śpiączka. W zapisie EEG zwykle obserwuje się niskonapięciową czynność bioelektryczną, aż do wystąpienia linii izoelektrycznej. Rokowanie jest bardzo niepomyślne.
