Pępowina jest przewodem, który łączący dziecko z łożyskiem i z mamą, umożliwiający prawidłowy rozwój płodu. Nieprawidłowości w budowie pępowiny mogą:
- zaburzać przepływ substancji odżywczych i tlenu
- być przyczyną wad rozwojowych
- wewnątrzmacicznego zahamowania rozwoju płodu
- uszkodzeń układu nerwowego
- śmierci płodu
Martwy poród – przyczyny
Powikłania pępowinowe mogą być uznane za przyczynę martwego porodu, jeśli:
- po uważnej i metodycznej diagnostyce wykluczono inne uznane przyczyny obumarcia
- istnieją dowody wskazujące na zamknięcie przepływu przez pępowinę np.:
- rozstrzeń kosmówki
- zakrzepica w naczyniach płodowych
- martwica kosmków
- niedotlenienie udokumentowane w wyniku badania anatomopatologicznego płodu lub badania histopatologicznego łożyska i sznura pępowinowego
Wady sznura pępowinowego lub powikłania pępowinowe stwierdza się w 2-15% przypadków martwych porodów. Bardzo ważne jest zatem, aby lekarz prowadzący ciążę oraz poród bacznie obserwował pępowinę, aby jak najszybciej zareagować, gdyby działo się coś niepokojącego. Pomocne w prawidłowej diagnostyce pozostaje USG Dopplera, dzięki któremu widoczne są wszystkie nieprawidłowości przepływów krwi przez pępowinę.
Martwy poród – powikłania pępowinowe – rodzaje
Najczęściej występują anomalia w budowie lub powikłania pępowinowe typu:
- pępowina jest za krótka lub za długa
- pępowina zamiast trzynaczyniowa jest dwu- lub jedno naczyniowa
- występuje zamknięcie sznura pępowinowego powodujące zatrzymanie dopływu krwi to płodu
- okresowo nawracające przerwania przepływu krwi do płodu
- na pępowinie występują Węzły rzekome, fałszywe i prawdziwe
- powstały krwiaki, torbiele lub nowotwory pępowiny
- pępowina jest nieskręcona lub prawoskrętna
- utworzyła się przepuklina sznura pępowinowego
- krwawienie ze sznura pępowinowego
- wewnętrzne nieprawidłowości w budowie pępowiny
- owinięcie pępowiną w przebiegu jednokosmówkowych ciąż bliźniaczych
Należy zwrócić uwagę na fakt, że owinięcie pępowiny wokół szyi płodu stwierdza się w blisko 30% niepowikłanych ciąż.
Kohortowe badanie Careya i Rayburna, w którym przeanalizowano 14 000 porodów, wykazało pojedyncze owinięcia pętli pępowiny wokół szyi płodu w 23,6% porodów oraz wielokrotne owinięcia w 3,7% porodów. Badanie nie potwierdziło związku między owinięciem pępowiny a obumarciem płodu.
Podobnie mimo obecności węzłów prawdziwych rodzą się żywe noworodki. Z tego powodu zarówno owiniecie pępowiny, jak i węzeł prawdziwy pępowiny nie stanowią wystarczająco pewnej przyczyny zgonu wewnątrzmacicznego.
Martwy poród – niebezpieczne zaciśnięcie pępowiny
W przypadku wystąpienia zagięcie lub załamanie pępowiny istnieje ryzyko, że biegnące przez pępowinę naczynia krwionośne stają się mniej drożne, przez co do dziecka gorzej dociera krew. By temu zapobiec, naczynia są otoczone galaretowatą substancją, która sprawia, że pępowina jest sztywna i jej pełne zaciśnięcie (z zamknięciem światła naczynia) jest praktycznie niemożliwe. Mimo tych naturalnych zabezpieczeń czasami zdarza się, że pępowina zapętli się lub tworzy wewnątrz macicy supeł.
Kiedy pępowina owinie się wokół ciała dziecka może utrudnić przebieg porodu, a gdy zaciśnie się wokół szyi, dziecku grozi niedotlenienie.
