Fundusz Kompensacyjny Zdarzeń Medycznych przyciąga coraz więcej pacjentów, ale Rzecznik Praw Pacjenta zwraca uwagę na koszty korzystania z kancelarii odszkodowawczych. Jak informuje redakcja Urazy Okołoporodowe, powołując się na oficjalny komunikat Rzecznika Praw Pacjenta, do urzędu wpłynęło już 6037 wniosków, a łączna wartość przyznanych świadczeń osiągnęła 64,5 mln zł. RPP wskazuje jednocześnie, że wynagrodzenie niektórych firm pośredniczących może sięgać nawet 30% przyznanej rekompensaty.
Procedura została skonstruowana tak, aby pacjent mógł przejść ją samodzielnie, bez prowadzenia klasycznego procesu przeciwko szpitalowi i bez obowiązku korzystania z usług adwokata, radcy prawnego czy kancelarii odszkodowawczej. Pełnomocnik jest dozwolony, ale nie jest wymagany. Rzecznik podkreśla, że formularz można wypełnić w około 20 minut, a w razie trudności pomoc zapewniają pracownicy Biura RPP.
Dla pacjenta oznacza to możliwość uniknięcia dodatkowej prowizji potrącanej już z przyznanego świadczenia.
RPP: kancelarie pobierają nawet 30% przyznanej kwoty
Według danych przedstawionych przez Rzecznika Praw Pacjenta wielu wnioskodawców korzysta z pośrednictwa kancelarii odszkodowawczych mimo uproszczonego charakteru postępowania. Urząd podał, że wynagrodzenia za takie usługi często mogą stanowić nawet 30% przyznanego świadczenia. Dwie największe kancelarie z Warszawy skierowały do Funduszu łącznie ponad 413 wniosków.
Przy świadczeniu w wysokości 100 tys. zł prowizja odpowiadająca 30% oznaczałaby 30 tys. zł kosztu obsługi. W przypadku maksymalnej obecnie kwoty świadczenia dla pacjenta, czyli 230 821 zł, 30% odpowiadałoby ponad 69 tys. zł. Są to obliczenia pokazujące skalę potencjalnej prowizji przy takim poziomie wynagrodzenia; konkretne warunki zależą od umowy zawartej przez pacjenta z pełnomocnikiem.
RPP nie kwestionuje prawa do ustanowienia pełnomocnika. Zgodnie z oficjalnymi wyjaśnieniami wnioskodawca może być przez niego reprezentowany, a pełnomocnikiem nie musi być zawodowy prawnik. Może nim zostać każda osoba fizyczna, w tym członek rodziny.
„Zachęcam pacjentów, aby nie obawiali się samodzielnego składania wniosków” — apeluje Bartłomiej Chmielowiec, Rzecznik Praw Pacjenta.
Urząd wskazuje przede wszystkim na możliwość bezpośredniego kontaktu z Biurem Rzecznika, jeśli przy przygotowywaniu dokumentów pojawią się problemy.
6037 wniosków i 64,5 mln zł przyznanych świadczeń
Dane opublikowane 12 sierpnia 2026 r. pokazują wyraźny wzrost wykorzystania Funduszu. Do Rzecznika Praw Pacjenta wpłynęły 6037 wnioski, a łączna wartość przyznanych świadczeń wyniosła 64,5 mln zł. Wydano 1125 pozytywnych decyzji. Spośród ich adresatów tylko 45 osób nie zaakceptowało zaoferowanej rekompensaty i zdecydowało się dochodzić roszczeń na drodze sądowej.
Bartłomiej Chmielowiec podał również, że średnia wypłacana kwota na jedną osobę przekracza 55 tys. zł.
„Średnia wypłacana kwota dla jednej osoby to ponad 55 tysięcy złotych” — powiedział Bartłomiej Chmielowiec.
Fundusz funkcjonuje przy Rzeczniku Praw Pacjenta od września 2023 r. i umożliwia uzyskanie rekompensaty na ścieżce pozasądowej.
Postępowanie działa w formule „no fault”. Nie koncentruje się więc na ustalaniu winy konkretnego lekarza, innego członka personelu lub placówki. Szpital nie jest stroną tego postępowania. Analizowane jest natomiast, czy wystąpiło zdarzenie medyczne spełniające ustawowe warunki uzyskania świadczenia.
Kto może otrzymać pieniądze z Funduszu
Fundusz Kompensacyjny Zdarzeń Medycznych obejmuje zdarzenia związane ze świadczeniami szpitalnymi finansowanymi ze środków publicznych. Rzecznik wskazuje m.in. na uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia, zakażenie biologicznym czynnikiem chorobotwórczym oraz śmierć pacjenta.
Podstawowym kryterium jest stwierdzenie, że danego następstwa z wysokim prawdopodobieństwem można było uniknąć, gdyby świadczenie zostało udzielone zgodnie z aktualną wiedzą medyczną albo gdyby zastosowano inną dostępną metodę diagnostyczną lub leczniczą. Fundusz nie obejmuje przewidywalnych, normalnych następstw metody leczenia, na którą pacjent świadomie wyraził zgodę.
W praktyce wniosek może dotyczyć:
- uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia pacjenta;
- zakażenia szpitalnego;
- śmierci pacjenta — wtedy świadczenia mogą dochodzić określone ustawowo osoby bliskie.
W przypadku śmierci pacjenta uprawnieni mogą być m.in. dziecko, rodzic, małżonek niepozostający w separacji, partner pozostający we wspólnym pożyciu oraz osoby pozostające w relacji przysposobienia.
Ile wynosi świadczenie w 2026 roku
Aktualne kwoty obowiązują od 6 września 2025 r. Po waloryzacji świadczenie dla pacjenta, który doznał uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia lub zakażenia, wynosi od 2309 zł do 230 821 zł. Dla osoby bliskiej w przypadku śmierci pacjenta przewidziano od 23 083 zł do 115 411 zł na jednego uprawnionego wnioskodawcę.
Kwota nie jest ustalana dowolnie. Rzecznik bierze pod uwagę konsekwencje zdrowotne zdarzenia, uciążliwość leczenia, wielkość uszczerbku na zdrowiu oraz pogorszenie jakości życia. Szczegółowe zasady określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z 10 czerwca 2024 r.
Przy pogorszeniu jakości życia uwzględniane mogą być m.in. niezdolność do samodzielnej egzystencji, stopień niepełnosprawności, potrzeba stałej lub długotrwałej pomocy innych osób, utrata możliwości posiadania dzieci czy istotne ograniczenie funkcji społecznych i rodzinnych.
Jak samodzielnie złożyć wniosek
Rzecznik udostępnia gotowy formularz oraz przykład prawidłowo wypełnionego dokumentu. Wniosek można przygotować papierowo albo elektronicznie. W wersji elektronicznej dokument musi zostać opatrzony odpowiednim podpisem — zaufanym, kwalifikowanym lub osobistym — i przesłany przez właściwy kanał elektroniczny, m.in. ePUAP lub e-Doręczenia.
Oficjalny formularz, wersję do edycji i przykładowo wypełniony wniosek można pobrać tutaj: Jak złożyć wniosek do Funduszu Kompensacyjnego.
Opłata za złożenie wniosku wynosi obecnie 348 zł. W przypadku przyznania świadczenia jest zwracana. Zwrot następuje także wtedy, gdy Rzecznik pozostawi wniosek bez rozpoznania albo odmówi wszczęcia postępowania. Przy decyzji odmawiającej świadczenia opłata nie jest zwracana. Osoba znajdująca się w trudnej sytuacji finansowej może wystąpić o zwolnienie z opłaty i przedstawić dokumenty potwierdzające swoją sytuację.
Jeżeli dokumentacja jest niekompletna, Rzecznik wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia braków. Oficjalne materiały RPP przewidują na to 30 dni.
Na złożenie wniosku obowiązuje konkretny termin
Pacjent nie może odkładać sprawy bez ograniczeń. Wniosek można złożyć w ciągu roku od dnia, w którym wnioskodawca dowiedział się o zakażeniu, uszkodzeniu ciała, rozstroju zdrowia albo śmierci pacjenta. Jednocześnie termin nie może przekroczyć 3 lat od zdarzenia, które doprowadziło do szkody lub śmierci.
RPP może samodzielnie pozyskiwać dokumentację medyczną z placówek, które udzielały pacjentowi świadczeń. Dokumenty są analizowane przez działający przy Rzeczniku Zespół do spraw Świadczeń z Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych, którego członkami są lekarze i eksperci z zakresu nauk medycznych oraz nauk o zdrowiu.
Co dzieje się po decyzji Rzecznika
Od decyzji RPP można się odwołać. Sprawę rozpatruje niezależna Komisja Odwoławcza. Opłata od odwołania wynosi 223 zł i jest zwracana, gdy Komisja uzna odwołanie za zasadne. Następnie możliwe jest wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Jeżeli świadczenie zostanie przyznane i decyzja stanie się prawomocna, uprawniona osoba ma 30 dni na złożenie oświadczenia o jego przyjęciu albo rezygnacji. Po złożeniu oświadczenia o przyjęciu wypłata następuje w terminie 14 dni. Świadczenie z Funduszu jest zwolnione z podatku dochodowego.
Przyjęcie świadczenia ma jednak istotny skutek prawny: oznacza zrzeczenie się roszczeń odszkodowawczych wynikających z danego zdarzenia medycznego w zakresie szkód ujawnionych do dnia złożenia wniosku. Dlatego przed przyjęciem pieniędzy należy znać konsekwencje wskazane w decyzji i przepisach dotyczących Funduszu.
RPP podkreśla przy tym, że sam udział pełnomocnika nie jest zakazany. Problem, na który zwrócił uwagę urząd, dotyczy kosztów płatnego pośrednictwa. Przy prowizji sięgającej 30% znacząca część przyznanej rekompensaty może zostać przeznaczona na wynagrodzenie kancelarii, podczas gdy formularz można złożyć bezpośrednio do Rzecznika, korzystając w razie potrzeby z pomocy jego pracowników.
„Jeśli natrafią na jakąś trudność, aby dzwonili do Biura Rzecznika” — wskazał Bartłomiej Chmielowiec, apelując do pacjentów.
Pełne zasady działania Funduszu, formularze, informacje o wysokości świadczeń oraz odpowiedzi na najczęstsze pytania publikuje Rzecznik Praw Pacjenta — Fundusz Kompensacyjny Zdarzeń Medycznych.
Przeczytaj także inne przydatne materiały na stronie urazyokoloporodowe.pl. Znajdziesz tam ważne informacje o urazach okołoporodowych, możliwych powikłaniach, diagnostyce, leczeniu oraz prawach rodziców. Polecamy również przeczytać: Silna nocna potliwość po porodzie: dlaczego trzeba zmieniać piżamę i kiedy to już nie jest norma
