Od 1 września 2026 roku edukacja zdrowotna jest obowiązkowa dla uczniów klas IV–VIII szkoły podstawowej oraz w określonych klasach szkół ponadpodstawowych. Najważniejsza zmiana dla rodziców jest praktyczna: nie można już wypisać dziecka z całego przedmiotu tak, jak było to możliwe w roku szkolnym 2025/2026. Nadal można jednak zrezygnować z odrębnych zajęć „edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne”, informuje redakcja Urazy Okołoporodowe.
To rozróżnienie jest kluczowe, ponieważ od roku szkolnego 2026/2027 funkcjonują dwa różne przedmioty. Pierwszy jest obowiązkowy i obejmuje m.in. zdrowie fizyczne, psychiczne, odżywianie, aktywność, bezpieczeństwo oraz profilaktykę uzależnień. Drugi dotyczy zdrowia seksualnego i pozostaje nieobowiązkowy. Szczegółowe zasady wynikają z rozporządzeń podpisanych przez Ministerstwo Edukacji Narodowej w lipcu 2026 roku.
Edukacja zdrowotna od września 2026: rodzic nie może już wypisać dziecka z całego przedmiotu
W roku szkolnym 2025/2026 edukacja zdrowotna była przedmiotem nieobowiązkowym. Od 1 września 2026 roku zasady się zmieniły. Obowiązkowa edukacja zdrowotna 2026 obejmuje klasy IV–VIII szkoły podstawowej oraz licea, technika i branżowe szkoły I stopnia.
W szkole podstawowej przewidziano zasadniczo jedną godzinę tygodniowo w klasach IV–VIII. Roczny wymiar jest jednak odpowiednio zmniejszany: o jedną godzinę w klasach IV–VI oraz o dwie godziny w klasach VII–VIII. W klasie VIII przedmiot realizowany jest nie dłużej niż do końca stycznia.
W szkołach ponadpodstawowych edukacja zdrowotna jest prowadzona przez dwa lata nauki. Dyrektor wybiera jeden z wariantów: klasy I i II, II i III albo I i III. Nie oznacza to więc, że każdy uczeń szkoły ponadpodstawowej będzie miał przedmiot każdego roku.
„Dlatego tak ważne jest to, że edukacja zdrowotna od 1 września 2026 r. będzie przedmiotem obowiązkowym” — mówiła w Sejmie w maju 2026 roku wiceministra edukacji Katarzyna Lubnauer.
Rodzic ucznia niepełnoletniego nie składa zatem rezygnacji z podstawowej edukacji zdrowotnej. Jest ona elementem obowiązkowego planu nauczania podobnie jak inne obowiązkowe zajęcia szkolne.
Rodzicom śledzącym tegoroczne zmiany w szkołach przyda się również zestawienie dotyczące tego, co zmieniło się w szkołach od września 2026 roku.
Z których zajęć rodzic nadal może zrezygnować?
Wyjątkiem jest edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne. Od 1 września 2026 roku nie jest to część obowiązkowego przedmiotu, lecz osobne zajęcia nieobowiązkowe.
Minister edukacji Barbara Nowacka jeszcze przed wejściem nowych regulacji wyjaśniała:
„Obowiązkowa będzie edukacja zdrowotna z wszystkimi niezbędnymi komponentami dotyczącymi higieny, ruchu, zdrowia psychicznego, odżywiania” — powiedziała w TVN24 9 kwietnia 2026 roku.
Zajęcia dotyczące zdrowia seksualnego mają znacznie mniejszy wymiar:
| Szkoła i klasa | Edukacja zdrowotna | Zdrowie seksualne |
|---|---|---|
| szkoła podstawowa, IV–VI | obowiązkowa | 1 godzina w roku, nieobowiązkowa |
| szkoła podstawowa, VII–VIII | obowiązkowa | 2 godziny w roku, nieobowiązkowa |
| szkoła ponadpodstawowa | obowiązkowa w wybranych dwóch klasach | 3 godziny rocznie w klasach, w których jest realizowana, nieobowiązkowa |
Takie rozwiązanie zapisano w przepisach opublikowanych w Dzienniku Ustaw, poz. 966. Rozporządzenie Ministra Edukacji z 17 lipca 2026 roku reguluje sposób realizacji szkolnych treści dotyczących m.in. zdrowia seksualnego, odpowiedzialnego rodzicielstwa i prokreacji.
„Nieobowiązkowy będzie moduł dotyczący wiedzy seksualnej” — zapowiedziała Barbara Nowacka, ogłaszając decyzję o zmianie statusu edukacji zdrowotnej.
W praktyce oznacza to, że rezygnacja z edukacji zdrowotnej jako całego obowiązkowego przedmiotu nie jest już przewidziana. Rezygnacja dotyczy wyłącznie odrębnych zajęć poświęconych zdrowiu seksualnemu.
Jak wypisać dziecko z zajęć „edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne”?
Procedura została określona wprost w przepisach.
Jeżeli uczeń jest niepełnoletni, rodzice składają dyrektorowi szkoły pisemną rezygnację z uczestnictwa dziecka w tych zajęciach. Jeżeli uczeń jest pełnoletni, dokument składa sam. MEN jednoznacznie wskazuje, że rezygnacja ma mieć formę pisemną.
Przed rozpoczęciem zajęć szkoła musi również zorganizować co najmniej jedno spotkanie informacyjne. W przypadku uczniów niepełnoletnich jest ono skierowane do rodziców, a w przypadku pełnoletnich — do samych uczniów. Za ustalenie terminu i poinformowanie zainteresowanych odpowiada dyrektor.
Schemat wygląda więc następująco:
- szkoła informuje rodziców o planowanych zajęciach;
- odbywa się spotkanie informacyjne;
- rodzic decyduje, czy dziecko ma uczestniczyć w zajęciach dotyczących zdrowia seksualnego;
- w razie rezygnacji składa pisemne oświadczenie dyrektorowi szkoły;
- pełnoletni uczeń podejmuje decyzję i składa rezygnację samodzielnie.
„Uczeń niepełnoletni nie bierze udziału w zajęciach, jeżeli jego rodzice zgłoszą dyrektorowi szkoły w formie pisemnej rezygnację” — informuje MEN.
Rodzic nie powinien więc składać pisma zatytułowanego ogólnie „rezygnacja z edukacji zdrowotnej”, ponieważ może to prowadzić do nieporozumienia. Dokument powinien jasno wskazywać, że chodzi o rezygnację ze zdrowia seksualnego.
Co dokładnie pozostaje w obowiązkowym programie?
Oddzielenie zdrowia seksualnego nie oznacza ograniczenia edukacji zdrowotnej wyłącznie do biologii czy zasad żywienia. Podstawowy przedmiot nadal obejmuje dziewięć dużych obszarów.
Są to m.in.:
- wartości i postawy;
- zdrowie fizyczne;
- aktywność fizyczna;
- odżywianie;
- zdrowie psychiczne;
- zdrowie społeczne;
- zdrowie środowiskowe;
- dojrzewanie w szkole podstawowej;
- internet i profilaktyka uzależnień;
- w szkołach ponadpodstawowych także zagadnienia dotyczące systemu ochrony zdrowia.
W programie dla młodszych uczniów znalazły się również zagadnienia dotyczące rozpoznawania przemocy, ochrony granic osobistych i reagowania na ich przekraczanie. Dodano kwestie związane z phishingiem, deepfake’ami oraz kradzieżą tożsamości. Rozszerzono też treści dotyczące higieny jamy ustnej, nawadniania i pierwszej pomocy m.in. podczas napadu padaczkowego.
To oznacza, że rodzic, który nie wyraża zgody na udział dziecka w zajęciach ze zdrowia seksualnego, nie wyłącza go automatycznie z lekcji poświęconych dojrzewaniu, zdrowiu psychicznemu, bezpieczeństwu czy relacjom społecznym, jeśli zagadnienia te znajdują się w obowiązkowej podstawie programowej.
O działaniach szkół dotyczących psychiki dzieci szerzej pisaliśmy również w materiale o dobrostanie psychicznym dzieci w polskich szkołach w roku 2026/2027.
Co zmieniło się względem roku szkolnego 2025/2026?
Różnica jest zasadnicza. W roku szkolnym 2025/2026 rodzic mógł zrezygnować z całej edukacji zdrowotnej. MEN podawało później, że uczestniczyło w niej 920 925 uczniów, czyli około 30 proc. wszystkich uprawnionych. W szkołach podstawowych odsetek wynosił 40,36 proc., a w liceach 10,08 proc.
Od 1 września 2026 roku ten mechanizm przestał obowiązywać.
| Rok szkolny | Zwykła edukacja zdrowotna | Zdrowie seksualne |
|---|---|---|
| 2025/2026 | nieobowiązkowa | element ówczesnego programu |
| 2026/2027 | obowiązkowa | osobny przedmiot nieobowiązkowy |
Dlatego formularze i informacje z poprzedniego roku szkolnego mogą być dziś nieaktualne. Jeżeli szkoła przekazuje rodzicom dokument dotyczący rezygnacji, warto sprawdzić dokładną nazwę zajęć wskazaną w piśmie.
Rodzice uczniów powinni też pamiętać, że rok szkolny 2026/2027 przyniósł szerszy pakiet zmian organizacyjnych. Osobno opisaliśmy m.in. nowe zasady dotyczące prac domowych od 1 września 2026 roku.
Czy szkoła może wymagać udziału w zajęciach ze zdrowia seksualnego?
Nie, jeżeli w przypadku niepełnoletniego ucznia rodzic złożył zgodną z przepisami pisemną rezygnację. Ministerstwo określa te zajęcia jako nieobowiązkowe, a możliwość rezygnacji została bezpośrednio zapisana w regulacjach.
Inaczej wygląda sytuacja w przypadku podstawowego przedmiotu. Edukacja zdrowotna od września 2026 jest zajęciem obowiązkowym, dlatego sam sprzeciw rodzica wobec części programu nie tworzy prawa do wypisania dziecka z całego przedmiotu.
Jeżeli rodzic ma wątpliwości, powinien przede wszystkim sprawdzić, czy szkoła mówi o „edukacji zdrowotnej”, czy o „edukacji zdrowotnej – zdrowiu seksualnym”. W dokumentach są to dwie odrębne pozycje i właśnie od tej różnicy zależy możliwość rezygnacji.
FAQ — najczęstsze pytania rodziców
Czy edukacja zdrowotna jest obowiązkowa w 2026 roku?
Tak. Od 1 września 2026 roku podstawowa edukacja zdrowotna jest obowiązkowa w klasach IV–VIII szkoły podstawowej oraz w przewidzianych przepisami klasach szkół ponadpodstawowych.
Czy rodzic może wypisać dziecko z edukacji zdrowotnej?
Nie z całego obowiązkowego przedmiotu. Można natomiast zrezygnować z odrębnych nieobowiązkowych zajęć „edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne”.
Czy rezygnację trzeba złożyć na piśmie?
Tak. W przypadku niepełnoletniego ucznia pisemną rezygnację składa rodzic dyrektorowi szkoły. Pełnoletni uczeń składa ją sam.
Czy zdrowie seksualne jest obowiązkowe od września 2026?
Nie. Zagadnienia te zostały wydzielone do osobnego, nieobowiązkowego przedmiotu.
Czy zajęcia z dojrzewania również są nieobowiązkowe?
Nie należy utożsamiać całego obszaru dojrzewania ze zdrowiem seksualnym. W szkole podstawowej „Dojrzewanie” pozostaje jednym z obszarów obowiązkowej edukacji zdrowotnej, natomiast odrębne treści z zakresu zdrowia seksualnego realizowane są na zajęciach nieobowiązkowych.
Czy pełnoletni uczeń potrzebuje zgody rodzica na rezygnację?
Nie. Pełnoletni uczeń sam składa dyrektorowi szkoły pisemną rezygnację z udziału w nieobowiązkowych zajęciach dotyczących zdrowia seksualnego.
Co zrobić, jeśli szkoła twierdzi, że ze zdrowia seksualnego nie można zrezygnować?
Warto poprosić szkołę o wskazanie podstawy prawnej i odwołać się do rozporządzenia Ministra Edukacji z 17 lipca 2026 roku oraz oficjalnej informacji MEN. Obowiązujące regulacje przewidują pisemną rezygnację z tych zajęć.
Od roku szkolnego 2026/2027 granica jest więc czytelna: podstawowa edukacja zdrowotna jest obowiązkowa, natomiast decyzja o udziale niepełnoletniego dziecka w odrębnych zajęciach dotyczących zdrowia seksualnego pozostaje po stronie rodziców. Przed podpisaniem szkolnego formularza warto sprawdzić jego dokładną nazwę i zakres — szczególnie gdy dokument posługuje się ogólnym określeniem „edukacja zdrowotna”.
Przeczytaj także inne przydatne materiały na stronie urazyokoloporodowe.pl. Znajdziesz tam ważne informacje o urazach okołoporodowych, możliwych powikłaniach, diagnostyce, leczeniu oraz prawach rodziców. Polecamy również przeczytać: Szczepienie przeciw COVID-19 w ciąży jesienią 2026: kto może dostać dawkę i co zmienił sezon 2026/2027
